Լեզվական աշխատանք

119. Տրված նախադասություններում դեղինով ներկի´ ր այն բառերը, որոնց սկզբնատառ ե–ն կարդացվում է է:

Ձեր հարևանի որդին եմ:
Այդ թիմի մարզիկների՞ց ես:
Մենք լավ ընկերներ ենք:
Արդեն մեծ տղաներ եք:
Իմ բարեկամներն են:

120. Կարդա´ տրված բառերը և ըստ օրինակի գրի´ ր, թե ինչպես են  կարդացվում ընդգծված ե տառերը:

Օրինակ՝ լեռնային- ե-ն կարդում ենք Է

Լեռնային, գերազանց-ե-ն կարդում ենք է, դերասան ե-ն կարդում ենք է, բերանբաց ե-ն -կարդում ենք է, մեղավոր -ե-ն -կարդում ենք է, տարեկան ե-ն -կարդում ենք է, ջրաներկ- ե-ն -կարդում ենք է, Նարե- ե-ն -կարդում ենք է, ծովեզր -ե-ն -կարդում ենք է, տասներեք-ե-ն կարդում ենք ե, քառասուներկու-ե-ն կարսում ենք ե, մեներգ ե-ն -կարդում ենք է, համերգ -ե-ն -կարդում ենք է, ապերջանիկ-ե-ն կարդում ենք է, աներևակայելի-ե-ն կարդում ենք է, աներևույթ-ե-ն կարդում ենք է:

121. Կարդա´ տրված բառերը և գրի´ ր, թե ի՞նչ տառով է արտահայտվում բառասկզբի օ հնչյունը:

Օգտակար-արտահայտվում է օ տառով, օ թյակ–արտահայտվում է օ տառով, օ թևան -արտահայտվում է օ տառով, օ րական-արտահայտվում է օ տառով, օ ղակաձև-արտահայտվում է օ տառով, օ տար-արտահայտվում է օ տառով, օ րենք -արտահայտվում է օ տառով, օ րինակ -արտահայտվում է օ տառով, ով-գրվում է ո,արտահայտվում է օ տառով, ովքեր-գրվում է ո, արտահայտվում է օ տառով:

122. Կարդա´բառերը և գրի´ ր, թե ո՞ր դեպքում ինչպե՞ս է կարդացվում ընդգծված ո տառը:

Ա. Ոտք -կարդացվում է ո   , որոշում -կարդացվում է ո   , որկրամոլ -կարդացվում է ո   , որոտալ -կարդացվում է ո   , որակ -կարդացվում է ո    ,ոգևորել -կարդացվում է ո   , ոգևորություն- կարդացվում է ո   ։
Բ. Կարոտ -կարդաացվում է  օ  , հեռավոր -կարդաացվում է  օ  , բաճկոն-կարդաացվում է  օ   , արոտ -կարդաացվում է  օ  , հորդ-կարդաացվում է  օ  , հովազ -կարդաացվում է  օ  , ուղևոր-կարդաացվում է  օ   , բարձրորակ-կարդաացվում է  օ  , արագոտն-կարդաացվում է  օ  , հայորդի-կարդաացվում է  օ   ,պարզորոշ-կարդաացվում է  օ   , բազմոտանի-կարդաացվում է  օ   , առողջ -կարդաացվում է  ո :

123. Կարդա´տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում ընդգծված ե տառի արտասանությունը Ա ե Բ խմբի բառերում:

Ա.Ամենաերևելի  -արտասանվում է  է, որպես ե, ամենաերգեցիկ- արտասանվում է, որպես ե, ամենաերջանիկ արտասանվում է, որպես ե, ինքնաեռ արտասանվում է, որպես ե, ամենաերկար արտասանվում է, որպես ե,:
Բ. Հորեղբայր -արտասանվում է  ե, աներես արտասանվում  է, է բայց գրվում է ՝ե, անեփ- արտասանվում է, է բայց գրվում է ե, խուռներամ- արտասանվում է, ե,ապերախտ արտասանում ենք է բայց գրվում է՝ ե, աներես արտասանվում է, է բայց գրվում է՝ ե, անեղծ արտասանվում է՝ է,բայց գրվում է ե։  շքերթ –

124. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի՛ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում ընդգծված ո տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում:

Ա. Ամենաորոշակի- արտասանվում է ո , ամենաորակյալ- արտասանվում է ո տառով, արջաորս- արտասանվում է ո տառով. նրբաոճ  է ո տառով,եռաոստ է ո տառով:

Բ.Անողնաշարար արտասանվում  է օ տառով ,բայց գրվում ո , քեռորդի -արտասանվում է օ տառով բայց գրվում, Արագածոտն -արտասանվում է օ տառով բայց գրվում ո, փղոսկր արտասանվում է օ տառով բայց գրվում, անորոշ արտասանվում է օ տառով բայց գրվում, երկոտանի արտասանվում է օ տառով բայց գրվում, չորքոտանի արտասանվում  է օ տառով բայց գրվում:

125. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´ր, թե ինչո՞վ է տարբերվում և տառի արտասանությունը Ա և Բ խմբի բառերում: Փորձի՛ր բացատրել այդ տարբերության պատճառը:
Ա. Արևոտ – կարդում ենք է եվ , թև-է եվ , տերևաթափ կարդում ենք և բայց արտահայտվում է եվ,  հևասպառ կարդում ենք և բայց արտահայտվում է եվ, բարևել կարդում ենք և բայց արտահայտվում է եվ, մինչև կարդում ենք և բայց արտահայտվում է եվ:
Բ. Նաև- կարդում ենք եվ, և–կարդում ենք եվ , թեև-կարդում ենք եվ:

126. Ի՞նչ սկզբունքով են ընտրված յուրաքանչյուր շարքի բառերը, և ո ՞ր բառը դրան չի համապատասխանում:
Ա. Վայրէջք- կարդում և գրում ենք  է  , երբևէ -կարդում  և գրում ենք է  , մանրէ -կարդում և գրում ենք է  , մանրէաբան -կարդում և գրում ենք է  , լայնէկրան -կարդում  և գրում ենք է  , բազմերանգ-կարդում ենք է,բայց գրում՝ ե։

 
Բ. Գետեզր- կարդացվում   է է,  բայց գրվում ՝ ե, վերելք -կարդացվում է է ,բայց գրվում ՝ ե, ամենաերջանիկ- կարդացվում է ե ,գրվում՝ե,  ուղերթ -կարդացվում է է, բայց գրվում ՝ ե, քսաներեք- կարդացվում է է բայց գրվում ՝ ե, ապերջանիկ -կարդացվում է է ,բայց գրվում՝  ե, տասներկու -կարդացվում է է ,բայց գրվում ՝ ե:

127. Ի՞նչ սկզբունքով են ընտրված յուրաքանչյուր շարքի բառերը: Բարձրաձայն կարդա´ և գտի՛ր, թե ո՞ր բառը դրան չի համապատասխանում:

Ա. Ամենաերկար , համաեվրոպական , հայելի , ամենաեռանդուն, կիսաեզրափակիչ , կիասեփ , վրաերթ:

Բ. Նայել  , վայել, վայելել , վայելք, հայելանման, հայեր , ինքնաեռ , շղթայել, Կայեն , ծառայել :

128. Կետերի փոխարեն է, օ, ե,ո տառերից մեկը գրի´ր: Ուղղագրական բառարանի օգնությամբ ճշտի´ր այդ բառերի գրությունը:

Միջօրեի շոգից ու տոթից կարծես ամեն ինչ հալվել ու անէացել էր: Թվում էր, թե բացի օձերից ոչ մի կենդանի արարած չկա աշխարհում: Լավ էր, որ նախօրոք պատրաստվել էինք: Կեսօրվա տոթին մնում էինք մեր զով սենյակում, երեկոն անցկացնում էինք բացօթյա տաղավարում :