Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Կարդում ենք գրաբար

 Բ. Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն, քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ:

Կարդա այսպես.

  • լաւ — լավ
  • զթագաւոր — ըզթագավոր
  • (Նկատեցի՞ ր` ինչպես է կարդացվում ւ տառը:)
  • Բառարան
  • Քան զթագաւոր — քան թագավորը

 Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Գրաբարում «եւ» բառն ուներ նաև այսօրվա «բայց» բառի իմաստը: Քո կարծիքով. այստեղ պետք է և՞թե՞ բայց փոխադրել: Իմաստային ի՞ նչ տարբերություն կա այս արտահայտությունների միջև` աղքատ և իմաստուն մանուկ — աղքատ, բայց իմաստուն մանուկ:
    Ես կարծում եմ փոխադրել բայց , չնայած մանուկ աղքատ ՝ բայց իմաստուն ավելի ճիշտ է։
  2. Նախադասության մեջ հակառակ իմաստ ունեցող բառերը գտի՛ր և զույգ — զույգ դո՛ւրս գրիր:
    Մանուկ-ծեր
    իմաստուն-անմիտ

  3. Նախադասությունն աշխարհաբար դարձրու:
    Լավ է մանուկ լինել ՝աղքատ , բայց իմաստուն, քան թագավոր լինել, ծեր՝ բայց անխելք։

Posted in Русский, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Как создавалась моя школа

Очень давно в лесу жили медведи, весь день они играли друг с другом. Им стало скучно и они начали строить школу Мхитар Себастаци. Они позвали людей и их дети начали учиться в этой школе. Медведи сказали, чтобы без маски дети не входили! Штраф – 1000 $- и родители детей надели маски и пошли забирать детей. А медведи закрыли дверь и пошли спать.На следующий день наступил 2021 и медведи стали праздновать Новый год. И вот медведи подарили школу Мхитар Себастаци людам и ушли.

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Սասունցի Դավիթ

3․Մոխրագույնով նշված արտահայտությունները բացատրեք՝ օգտվելով տեքստից։
Ամենքի քեֆի ետևից թըռչեմ…- ամեն մեկի ցանկությունը կատարեմ,

Վայրի գազաններ բըներից փախան-Վայրի գազաները իրենց բներից դուրս փախան,
Քարեքար ընկան, դատարկուն եղան-ընկան սար ու ձորեր խրտնեցին,

Ելե՛ք, շուտով բացեք դըռներ.
Ով մինն ուներ — տասն եմ բերել,
Ով տասն ուներ — քըսանն արել…-բացեք դռները շուտ, ով մեկ հատ ուներ տասն եմ բերել ,ով տասն ուներ քսան եմ բերել։
Նայեց Օհանը, որ Դավթի հագին
Ոտնաման չի էլ մընացել կարգին,-Օհանը նայեց Դավիթի ոտքերին, և տեսավ կոշիկները մաշված են։
Ու շինեց Սասմա քաղքի նախրապան-ու դարձրեց Սասմա քաղաքի հովիվ։

4․Ինչո՞ւ Ձենով Օհանը որոշեց Դավթին գառնարած դարձնել։
Ձենով Օհանը որոշեց , որ Դավիթը պետքա գառնարած դառնա, որովհետև Օհանի կինը չէր կարող ամեն մեկին խնամել։
5․Հաջողե՞ց Դավիթը գառնարածի աշխատանքը, պատասխանդ պատճառաբանիր։ Դավիթի չհաջողվեց դառնալ գառնարած, որովհետև նա չէր տարբերում գառներին ուրիշ կենդանիներից։

6․1-4-րդ հատվածների համեմատ 5-7-րդ հատվածներում Դավիթին բնութագրելիս որևէ բան կփոխե՞ս, ինչո՞ւ։
Դավիթը ավելի հզոր էր դարձել ու ուժեղ,ավելի ոգևորված։Երբ նա ավելի մեծացավ նա դառձավ ավելի ցրված։
7․Ի՞նչ գործ դու կտայիր Դավթին, որ կարողանար հաջող կատարել։
Ես նրան կտամ թագավոր, որովհետև նրա արյունով հոսում էր արքայական արյուն։

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Լեզվական աշխատանք

165. Տրված զույգ նախադասությունների մեջ ընդգծված բառերի տարբերությունը բացատրի´ր:

Սարի լանջը կանաչ խոտով է ծածկված: Լանջի խոտն արդեն կանաչում է:
Ի՞նչ պատկեր. ուղիղ գիծ է  ստացվել: Գիծն ուղղի´ր, որ պատկերը ճիշտ ստացվի:
Այդ քաղաքում մի   բարի  հսկա էր ապրում: Հսկան բարիացավու երեխաներին այգի հրավիրևց: Աղջիկը շատ գեղեցիկ էր ու քայլում էր նազ անելով: Աղջիկը գեղեցկանում էր օր օրի:
Գոռոզ արքան հրամայեց բարձր ժայռի վրա քանդակել  իրեն:
Արքան գոոոզանում էր իր արած գործով ու հաղթանակներով:
Առաջին բառերը ածական են  իսկ եկրորդ բառերը՝ բայեր։
Կանաչ, ուղիղ,բարի, գեղեցիկ, գոռոզ՝ ցույց են տալիս որակ, իսկ կանաչում է,ուղղի՝ր,բարիացավ,գեղեցկանում էր,գոռոզում էր ՝ գործուղություն են ցույց տալիս։

166. Տրված բառերը երեք խմբի բաժանի՛ր և դրանց տարբերությունը բացատրի´ր:

Ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղկավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ, վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ, ճկուն, սողալ, իջնել, ամպ, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիռ, առվակ, պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ, զաղտնի, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, ոսկեզօծել, երկաթյա:

Գոյական-Ծաղիկ, ժամացույց, ջուր, սար, մարդ, երեխա, նավաստի, օձ, ձուկն ամպ, ինքնաթիռ,առվակ, գարուն, թիթեռ, պահակ, նավակ, հատիկ,
Ածական- ջինջ, բուրավետ, մեծ, ջրոտ, ուրախ, ծաղկավետ, հրաշալի, մաքուր, սև, պայծառ, սպիտակ, գաղտնի, ոսկեզօծ, երկաթյա
Բայ-վազել, թրթռալ, թիավարել, ջրել, լողալ, վազվզել, սողալ, իջնել, բացվել, չխկչխկալ,գոռգոռալ, բարձրանալ, պահել,
Գոյականը ցույց է տալիս առարկաները, ածականը ՝առարկաների որակը, բայը՝ գործողություն։

167. Ընդգծված բառերն ինչո՞վ են նման:

Անմիջապես հասկացա:
Մտերմորեն խրատում էր:
Վաղուց հասել է:
Ամբողջովին մոռացվել է:
Լիովին բավարարվեց:
Բազմիցս ասել եմ:
Երբեմն լսվում Է:

Ընդգծված բառերը ցույց են տալիս գործողության ձև։

169. Նախորդ վարժության մեջ ընդգծված բառերը գրի´ր: Ինչպե՞ս կանվանես բառերի այդ խումբը:
Անմիջապես հասկացա: Այս բառերի խումբը կանվանեմ մակբայ։
Մտերմորեն խրատում էր:
Վաղուց հասել է:
Ամբողջովին մոռացվել է:
Լիովին բավարարվեց:
Բազմիցս ասել եմ:
Երբեմն լսվում Է:

170. Ընդգծված բառերը դուրս գրի՛ր: Դրանք բառերի ո՞ր խմբին կավելացնես:

Ուշացած տղան շտապ մոտեցավ խմբի ղեկավարին:
Մեքենան դանդաղ պտտվեց ու կանգնեց:
Այդ մասին հաճախ եմ մտածում:
Այդ օրն իր հոտը հեռու քշեց:
Ուշ հասար. ամեն ինչ վերջացել Է:
Կրկին խնդրում եմ, որ անպայման ընդունես հրավերը:
Շտապ,դանդաղ,հաճախ,հեռու,ուշ, կրկին,
Ես կավելացնեմ մակբայերի խմբին։

171. Նախորդ չորս վարժություններում կարևորված բառերի խումբը անվանում են մակբայ (մակ-վրա): Փորձի´ր բացատրել այդ անունը:
Մակբայը բային ավելացող բառ է, որը ցույց է տալիս բայի ինչպիսի լինելը։

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Սասունցի Դավիթը

1․Դեղինով նշված բառերի բացատրությունները բառարանի օգնությաբ գրեք և սովորեք անգիր։
մըժեղ-փոքր միջատ
եթիմ-որբ
կոծել-ողբալ
կոռ-կեռ ծայրով հովվական գավազան
կաղկանձ -շների հաչոց
մեյդանում-հրապարուկում
խա՛լխին -անծանոթ մարդ,ժողովուրդ
ջուխտ-զույգ

2․Նարնջագույնով նշված բառերը բաժանեք բաղադրիչների՝ առանձնացնելով արմատներն ու ածանցները և գրեք թե ինչ տիպի բառ է՝ ածանցավո, բարդ, բարդ ածանցավոր։
հացակեր-հաց-արմատ-ա-հոդակապ-կեր-արմատ-բարդ
ոտնաման-ոտն-արմատ-աման-արմատ
 գառնարած-գառների հովիվ
աննման-անօրինակ
անհամար-Չհամրված
Սըրտաճաք-Սիրտը ճաքած
 լուսամուտ-Պատի կամ երդիկի մեջ բացված անցք
գառնատեր-գառնատիրոջ

լեղաճաք-սարսափահար
հորեղբայր-հոր եղբայր

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Լեզվական աշխատանք

159. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի՛ր, ինքդ շարքերին 10-ական բառ ավելացրու:

Ա                                 Բ

Դեղին            –           դեղնել
փոքր              –           փոքրանալ
բարի              –           բարիանալ
սիրուն           –           սիրունանալ
Կապույտ     –           կապտել
երկար           –            երկարել
Մեծ                –            մեծանալ
թափանցիկ   –            թափանցել
խաղաղ               –        խաղաղվել
թթու               –             թթվել
 տաք               –             տաքանալ
 չաղ                 –             չաղանալ
   սառ               –             սառել
 դավաճան       –          դավաճանել
 

Բ խմբի բառերը բայեր են իսկ Ա  խմբի բառերը ածականեր են։

161. Հարցում արտահայտող բառը փոխարինի´ր համապատասխան բառով:

Ինչպիսի՞ արև-վառ արև  ինչպիսի՞ օր- լավ օր, ինչպիսի՞ առվակ – պուճուր առվակ, ինչպիսի՞ հեռուստացույց- որակով հեռուստացույց, ինչպիսի՞գիրք-հետաքրքիր գիրք, ինչպիսի՞ մարդ-խելոք մարդ:

162. Պարզի´ր, թե տրված բառակապակցությունների մեջ ո՞ր բառն է գոյական, ո՞րը` ածական (Ածական անունն առաջացել է ածել բառից: Հին  հայերենում ածել նշանակում է ավելացնել, վրան դնել, բերել):

Բարակ բարդի, գանգուր մազեր, առասպելական քաղաք, քառաձի կառք, ստորին շերտ, վերին հարթակ, հեռատես գիտնական:

 Գոյական-բարդի , մազեր, քաղաք,կառք,շերտ,հարթակ,գիտնական։

Ածական-գանգուր, առասպելական,բարակ,հեռատես։

163. Բառերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝ գոյականների և ածականների:

Կաղնի, հայտնի, մեծ, կանաչ, աղջիկ, գետ, բուք, բարի, տգեղ, ճշմարտություն, անտուն, բարկացկոտ, Գայանե, տուն, կատու, գունավոր, կաղամբ, հեռուստացույց, խակ, Հայաստան, հետաքրքիր, վարդ, Վարդուհի,փշոտ, լիճ, ալիք, հզոր, բարձր, մարտ, մարտակառք, կառապան, հմուտ, մարտական, եռանիվ, հեծանիվ, ալ, պատմություն, պատմական, թռչուն, թռիչք, խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար:

Գոյական-աղջիկ,գետ,բուք,վարդ,հեծանիվ,պատմություն,գարուն,արև,թռչուն, տուն,կատու,կառապան, հեռուստացույց,ալիք, լիճ,գարուն,կաղամբ,Վարդուհի,մարտակառք,Գայանե,կաղնի,Հայաստան,թռիչք,ճշմարտություն,մարտ


Ածական-Մեծ,կանաչ,բարի, տգեղ,մարտական,գարնանայնաին,շքեղ,արևոտ,բարեկամական,բարձր,հզոր, երկար, ալ,պատմական,խիզախ, հմուտ,հայտնի,անտուն, բարկացկոտ,գունավոր,խակ,հետարքրքիր, փշոտ,եռանիվ

164. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի´ր: Ինչպե՞ս կկոչես Ա խմբի բառերը, ինչպե՞ս Բ խմբի բառերը։

Ա                                 Բ                                         

Մեծ                 –           մեծանալ
բարձր            –           բարձրանալ
չոր                  –           չորանալ
չար                 –           չարանալ

Ա  խմբի բառերը ածական են, ցույց են տալիս  իրերի որակը, իսկ Բ խմբի բառերը բայեր են, ցույց են տալիս

Posted in Հայրենագիտություն, Առաջադրանքներ

Մխիթար Սեբաստացի

1676 թվականի Հունվարի 17-ին, Սեբաստյա քաղաքում ծնվեց Մանուկը` Պետրոսի և Շահրիստանի զավակը: Հետագա տարիներին նա իր ծնողների շնորհիվ , ստացավ բարձրագույն կրթություն, կրթությունը կպատրաստի մանուկին իր ընտանիքի առքուվաճառքը շարունակելու համար։Մանուկը դեռ վաղ տարիքում երազում էր քահանա դառնալ։ Նա ընկեր գտավ և ընկերոջ հետ փախչեցին լեռներ որտեղ ապրեցին որպես ճգնավորներ։Նրա ծնողները գտան նրան և տարան տուն ։Այս դեպքի մասին իմանում է մոտակա վանքի Սուրբ Նշանի վանահայրը մանուկին առաջարկում է այնտեղ հասարակական աշխատանք կատարի, որ նորից մերժվեց նրա ծնողների կողմից։Մանուկը անընդհատ գնում էր իր հարևանի տուն, մայր իր երկու դուստրերի հետ ապրում էր վանականի կյանքով: Նրա այցելությունների նպատակը նույն տանը ապրող քահանայի հետ զրուցելն էր, ով իրեն շատ բան սովորեցրեց վանական կյանքի մասին:

ՎԱՆԱԿԱՆ ՄԽԻԹԱՐ

1691 թվականն էր, երբ Մանուկը վերջապես թույլատվություն ստացավ իր ծնողներից վանքում աշխատելու համար և շուտով ստացավ սարկավակի աստիճան: Հենց այս ժամանակ նա իր անունը փոխեց` դնելով Մխիթար:

Մխիթարը դեռ ոգևորված էր ստեղծել քարոզիչների միաբանություն, որը նվիրված կլիներ հայ ժողովրդի կրթական և հոգևոր մակարդակների բարձրացմանը:

Քսան տարեկան հասակում Սուրբ նշան վանքի վանահոր կողմից նա նշանակվեց քահանա:

Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնեց եկեղեցի Կոստանդոպոլսում, որի օրինակով էլ մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնեց Մխիթարյան միաբանությունը:

Ընդամենը երկու տարի հետո` Օսմանյան իշխանությունների հալածանքներից փախչելով` միաբանությունը տեղափոխվեց Պենոպոլես, որը գտնվում էր վենետիկում:։ 1717 թվականին Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը։ Իսկ 1715 թվականին միաբանությունը տեղափոխվեց Սուրբ Ղազար կղզի` Վենետիկի Հանրապետության հրամանով:

Սուրբ Ղազար կղզում կառուցեց վանքը, որտեղ էլ մահացավ 73 տարեկան հասակում:

Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը: Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն:

Posted in Մաթեմատիկա, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Մաթեմատիկա

  1. Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=12x12x12=1728 S=12×12=144 144×6=864
  2. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=14x14x14=2744 S=14×14=196 196 x 6=1176
  3. Հաշվեք  19 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V= 19x19x19=6859 S=19×19=361 361 x 6=2166
  4. Հաշվեք  15 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    15x15x15=3375 s-15×15=225 225x 6=1350
  5. Հաշվեք  4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=4x4x4=64 S=4×4=16 16×6=96
  6. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=21x21x21=9261 S= 21×21=441 441×6=2646
  7. Հաշվեք  11 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=11x11x11=1331 S=11×11=121 121×6=726
  8. Հաշվեք  14 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V= 14x14x14=2744 S=14×14=196 196×6=1176
  9. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=21x21x21=9261 S= 21×21=441 441×6=2646
  10. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=1x1x1=1 S=1×1=1 6×1=6
  11. Հաշվեք  9 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=9x9x9=729 S=9×9=81 81 x 6=486
  12. Գործնական աշխատանք․