Month: February 2023

2․Հռոմեական քաղաք-պետությունը Ք․ա․ 5-3 -րդ դարերում։ /դասագիրք էջ 105-114։

Դիտե՛ք նաև։ Հին Հռոմի պատմությունը։ Մաս ։1

Կատարե՛ք առաջադրանքները։

1․ Ի՞նչ ցեղեր ու ցեղախմբեր էին ապրում ԻտալՀնիայում և ինչո՞վ էին զբաղվում։
Հնուց ի վեր Իտալիայում բնակվում էին տարբեր ցեղեր ու ցեղախմբեր։Նրանք զբաղվում էին հողագործությամբ,անասնապահությամբ և արհեստով։Հյուսիսում ապրող ժողովուրդներից հայտնի էին Էտրուսկները,Միջին Իտալիայում՝լատտիները, իսկ հարավում՝Հույները։Վերջիններս գաղութացման ալիքով էին այստեղ հաստատվել

2․ Որտե՞ղ էր գտնվում Հռոմը և ո՞վ էր այն հիմնադրել։
Լատինական քաղաքներից մեկում արքայի դուստրը ռազմի Մարս աստծուց ունեցավ երկվորյակ՝Հռոմուլուսին և Հռեմոսին։Արքայի եղբայրը,վախենալով, որ երեխաները կժառանգեն գահը,որոշեց ազատվել նրանցից․դրեց կողով և նետեց Տիբիրոս գետը։Սակայն ալիքները նրանց ափ հանեցին,էգ գայլն էլ կերակրեց ։Մի հովիվ մեծածրեց ու դաստիրակեց նրանց։Եղբայրները վրեժ լուծեցին թշնամուց։Որոշեցին հիմնել իրենց քաղաքը։Այնտեղ, որտեղ ալիքները նրանց ափ էին հանել,սկսեցին քաղաք կառուցել:Բայց վեճ ծագեց և Հռոմուլոսը սպանեց Հռեմոսին։Հռոմուլոսը ավարտին հասցրեց քաղաքի շինարարությունը և իր անունով կոչեց Հռոմ։Քաղաքի խորհդանիշը դարձավ էգ գայլը։Տարբեր վայրերից մարդիկ եկան և բնակվեցին հռոմում ։Հրապարակու կատարվեց հանդիսավոր ծիսակատարություն․ փորվեց մի փող, և յուրաքանչյուրն այնտեղ լցրեց իր հայրենիքից բերած հողը։

3․ Ներկայացրե՛ք վաղ պատմական Հռոմի կառավարման համակարգը։
Տոհմացեղային վերապրուկները խոչնդոտում էին պետության ամրապնդմանը։
Հռոմի արքա Սերվիոս Տուլիոսը Ք․ա . VIդ․կեսերին բարենորոգումներ կատարեց․իրականացրեց տարածքային և վարչական բաժնում ։Քաղաքացիներին բաժանեց դասերի՝ ըստ նրանց տարեկան եկամտի չափի։Այսինքն մարդկանց հասարակական դիրքը որոշվում էր նրանց վաստակով, բայց ոչ սոսկ ծագմամբ։Այդ բարենորոգումները տեղիք տվին ներքին հասարակությունների։Դրանից օգտվելով ՝Հռոմի վերջին արքան ՝Տարքիվինիոսը,որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնի իր ձեռքում ։Նա,իրեն վեր դասելով օրենքներից ,բռնություններ գործադրեց։Արդյունքում ՝Հռոմի բնակչությունը Ք․ա 510թ․արքային արտաքսեց։Աշխարհաժողովը և Ծերակույտը որոշեցին Հռոմում վերացնել արքայական իշխանությունը և հաստատել հանրապետություն։Սակայն վաղ Հռոմեական հանրապետությունում կրկին գերիշխում էի ավագանին։Նրանից էին ընտրվում պետության բարձրագույն պաշտոնյաները՝կոնսուլները։

4․ Ինչե՞ս արտաքսվեց Տարքվինոսը և դրանից հետո Հռոմում ի՞նչ կարգեր հաստատվեցին։
Տարքիվինիոսը, որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնի իր ձեռքում ։ Նա,իրեն վեր դասելով օրենքներից , բռնություններ գործադրեց։Արդյունքում ՝ Հռոմի բնակչությունը Ք․ա 510թ․արքային արտաքսեց։ Աշխարհաժողովը և Ծերակույտը որոշեցին Հռոմում վերացնել արքայական իշխանությունը և հաստատել հանրապետություն։Սակայն վաղ Հռոմեական հանրապետությունում կրկին գերիշխում էի ավագանին։Նրանից էին ընտրվում պետության բարձրագույն պաշտոնյաները՝կոնսուլները։

5․ Ովքե՞ր էին պատրիկները և ովքե՞ր էին պլեբեյները։
Յուրաքանչյուր բնիկ հռոմեացի մտնում էր որևէ տոհմի և ցեղի մեջ։Հասարակության առաջ նրանց ներկայացնում էին հայերը։Այդ պատճառով էլ նրանք կոչվում էին պատրիկ (հայր ունեցող, այսինքն՝ազնվածին)։Պատրիկները Հռոմի լիրիավ քաղաքացիներ էին։Նրանք իրավահավասար էին և պետության նկատմամբ ունեին հավասար պարտավորություններ։Ժամանակի ընթացքում այլ վայրերից Հռոմում բնակվել էին բազմաթիվ մարդիկ։Վերաբնակվածները չունեին Հռոմի քաղաքացու կարգավիճակ։Այլ խոսքով ՝ նրանք չէին կարող օգտվել հասարարական դաշտից, մասնակցել պետական աշխատանքներին։պատրիկները նրանց անվանում էին պլեյբերներ ՝եկվորներ։

6․ Ինչպե՞ս ձևավորվեց միասնական Հռոմեական ժողովուրդը։
Պատրիկների և պլեբեյների աստիճանական միավորմամբ կազմավորվեց միասնական հռոմեական ժողովուրդը։

7․ Ո՞րն էր աշխարհաժողովի դերը, և ի՞նչ էր Ծերակույտ
Պատրիկների և պլեյբեյների պայքարի ընթացքում Հռոմում ամրապնդվեց ժողովրդականությունը։Մեծացավ աշխարհաժողովի դերը ։Այն հրավիրում էր ամիսը մեկ կամ երկու անգամ քաղաքից դուրս՝ Մարսյան դաշտում ։Քաղաքացիները քննարկում էին կարևորագույն հարցերը ։Այնտեղ ընտրվում և հաշվետվություն ներկայացնում բոլոր պաշտոնյաները։Պետական մյուս կարևոր հաստատությունը Սենտանե էր որը վարում էր պետության ընթացիկ գործերը։Ի տարբերություն աշխարհաժողովի՝ Ծերակուտը գործում էր մշտապես։Նրա ընդունած որոշումները հաստատվում էին աշխարհա

8․ Ի՞նչ կառուցվածք ուներ Հին Հռոմի բանակը։
Բանակի կորիզը լեգեոնն էր այն կազմված էր։Այն կազմված էր հատուկ պատրաստականություն անցած շուրջ վեց հազար զինվորից։Լեգեոնը բաժավում էր հարյուրակների, դրացից վեւը կազմում էին մեկ գումարտակ։ Զինվորների ընտիր մարզվածությունը, սպառազինությունը, երկաթյա կարգապահությունը լեգեոնը դարձրին ժամանակի լավագույն ռազմական ուժը։Տարբեր բնագավառներում կատաված բարեփոխումների շնորհիվ Հռոմը վերածվեց հզոր պետության ։

1.Սովորիր բանաստեղծությունը բերանացի ։

2.Գրիր պատմություն «Երազանքիս ճանապարհին » վերնագրով։

Կարդալ Ավելին

Նախագիծ 5-ի ամփոփում

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ա) -35/6 <33/4,

բ) +83/10 < +84/9:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(-101 28/25) — (-60 3/10)=-161 143/5

3) Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա

մակերույթի մակերեսը։
S1=2x(5×6+5×4+6×4)=74×2=148

4) Որոշե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝3 1/2սմ, 4 1/3սմ, 5 1/4սմ։
S=2(7/2 x 13/3 + 7/2 x 21/4 + 13/3 x 21/4)=91/6 + 147/8 +273/12 = 1022/52

1․ Կետերի փոխարեն լրացրո՛ւ ջ, ճ կամ չ (անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր)։

 Ալոճ, ակնակապիջ աղջատել, աղջամուղջ, աջպարար, անաճառ, անզիճում, անմիջապես, անջրդի (չջրած, չոր), անտերունչ (չքավոր), անրջել, աչալուրջ, աջքաբաց, աջակողմյան, աջափնյակ, աջլիկ, առաջարկություն, միջատ, միջոց, շուրջպար, վերջակետ, աղջիկ, ոչխար, ոճիլ, չղջիկ, փախջել, փարճ (կավե գավաթ), քրքիջ:

2․ Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:
Ջրաղացի ճրափի լույսն էր կենդանության միակ նշանը համատարակ մթության մեջ:
Ծերունին նայեց հանդիպական  աապին, բարկրացավ աջբարտակի վրա, քաշեց առաջը հավաքված ճյուղերը, ապա մտավ ջրաղացը և դուռը կողպեց: Քամին վզվզում էր պատերի բացվածքներից, հապշտակում թափված հարկաշաղախ ալրափոշին և փաղչում զվարճաձայն: Ծեր ջրաղացպանը կրկին անցավ իր հանապազորյա գործին` անշտապ կապելով ալրաթաթան գոքնոցը:

3․ Տրված բառաշարքից ընտրի՛ր ածանցավոր բառերը և արմատն ընդգծիր:
Շապիկ, մկնիկ, զատիկ, ծաղիկ, մայրիկ, աղջիկ, շնիկ, փիսիկ, գեղեցիկ, կապիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, կողիկ (կոտլետ), թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, տոտիկ, մատիկ,գնդակ, գետակ, վանդակ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առվակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ, դղյակ, կտակ, պատանյակ, թիակ, թակ, բլրակ, վարդակ, սոխակ, մահակ, մոծակ,գայլուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձուկ, ձիուկ, բազուկ, մուկ, աղմուկ, հատուկ, մարդուկ, պոչուկ, վհուկ, ձմերուկ:

ՊԱՏՐԱՆՔ

Վեր է կացել էն սարում
Մեր Չալակը իր թևից.
Գընում է մութ անտառում,
Քաջ ախպերըս ետևից։

Զըրնգում են նըրանք խոր
Էն անտառում կուսական.
Ես կանչում եմ նորից նոր,
Ինձ թըվում է, թե կըգան…

Զո՜ւր… վաղուց են, ա՜խ, նըրանք

Մեր սարերից գընացել.
Էն զիլ ձեներն են մենակ
Իմ ականջում մընացել…

1918

Сравнительная степень прилагательных | Урок 26

Красивый-красивее-, приятный-приятнее, счастливый-счастливее- , спокойный-Спокойнее, удобный-удобнее, ужасный-Ужаснее, причудливый-причудливее, превлекательный-превлекательнее, презрительный-презрительнее, старый-старее, искусный-иску́снее, свободный-свобо́днее, дорогой-дороже, сухой-суше, твёрдый-твёрже, богатый-богаче, крутой-круче, густой-гу́ще, простой-проще, толстый-, чистый-чище, громкий-громче, мелкий-мельче, сладкий-посла́ще, мягкий-мя́гче, лёгкий-легче, ранний-раннее, старый-старее, тонкий-тоньше,плохой-хуже, хороший-лучше.

Читиать дальше

Տաքացնելիս կամ սառեցնելիս մարմինների հետ տեղի են ունենում որոշ փոփոխություններ. մարմինները մի վիճակից անցնում են մեկ այլ վիճակի, սեղմվում են կամ ընդարձակվում: Այս փոփոխություններն ընդունված է անվանել ջերմային երևույթներ:
Օրինակ
Ջերմային երևույթներ են՝ հալումն ու պնդացումը, գոլորշացումն ու խտացումը, եռումը, ջերմային ընդարձակումը:

🪐Կարդալ ավելին🪐

1. Փիլիպոս Երկրորդը ինչպե՞ս հզորացրեց Մակեդոնիան և գրավեց Հունաստանը։
   Փիլիպոսը ինչպես Արտաշեսը զարգացրեց տնտեսություն նաև ստեղծեց ժամանակի ամենալավ բանակը,որի կորիզը կազմում էր հունական փաղանգ։Ք․ա 338 պարտության մատնեց հունական միացյալ պոլիսների զորքը և Կորնթոսում ստեղծեց համահունական միություն։
2. Ի՞նչ գիտեք Ալեքսանդր Մակեդոնացու մասին։
   Հին աշխարհի մեծագույն տիրակալը,որին վիճարկված էր մեծ հետք թողնելու համաշխարահին պատմության մեջ։Նա ստացել էր փայլուն հիմնավոր կրթություն , նրա ուսուցիչն էր եղել ժամանակի ամենանշանավոր հույն փիլիսոփա Արիստոտելը։Նա սիրում էր գնահատել իր հակարակորդների ,կարողություն և գրեթե դա էր պատճառը մշտապես բազմապատկում էր իր փառքը։Նա շարունակեց նրա հոր կիսատ թողած գործը ՝այսինքն արշավանք կազմակերպել դեպի Պարսկաստան։
3. Ալեքսանդր Մակեդոնացին ինչպե՞ս հաղթեց Աքեմենյան Պարսկաստանին։
   Ք․ա ․334թ․Ալեքսանդրը իր 40.000-ոց զորքով մուտք գործեց Ասիա։Այն տևեց 10տարի,որի ընթացքում նար գրավեց փոքր Ասիաի արևմուտքը ,Փյունիկիան,Եգիպտոս և Ասորիքը։
   
   Հետո Ք․ ա 331թ․նա իր հզոր զորքով ժամանեց Հյուսիսային Միջագետք Գավգամելիայի դաշտավայրում Ալեքսանդրին դիմավորեցին Դարհե 3-րդի դեսպանողները,վերջիներս Ալեքսանդր Մակեդոնացուն փոխանցեցին իրենց արքաի հաշտության առաջարկը համայձան ,որի Դարհեը ճանաչելու էր Ալեքսանդր Մակեդոնացու իրավունքները Եփրատ գետից դեպի հարավ արևմուտք ընկած տարածքների նկատմամբ ,սակայն Մակեդոնացին չընդունեց այդ առաջարկը կարճ պատասխանեց, որ չի պատրաստվում իր տարածքները զիջել։Հետո նա ջախջախեց Դարհե 3-րդի զորքերը , իսկ ինքը Դարհեը դիմեց փախուստի ։Դարհեի մահից հետո Մակեդոնացին գրավում է Պերսեպոլիսը և այնտեղ թագադրվում, որպես Պարսկաստանի նոր արքա։
4. Ի՞նչ եք հասկանում հելլենիզմ ասելով։
   Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներով պայամանվորված տեղի ունեցավ հունական և արևելյան մշակույթի միավորում, որը պատմության մեջ մտավ որպես հելենիզմ անունով։
   
5. Ալեքսանդրից հետո նրա տերությունը քանի պետության բաժանվեց։
   Ալեքսանդրի մահից հետո նրա տերության սահմանները չափազանց շատ էին և դժվար էր կառավարել: Այդ պատճառով նրա տերությունը բաժանեցին երեք զորավարների միջև, քանի որ նա իր մահից առաջ իր երկիրը կտակել էր ամենաուժեղ զորավարին, բայց քանի որ նրանք բոլորը ուժեղ էին բաժանեցին երեք մասի:
6. Մագնեսիայի ճակատամարտը ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Սելևկյան պետության համար։
   Մագնեսիայի ճակատամարտը տեղի ունեցավ մ.թ.ա. 190 թ-ին Մագնեսիա քաղաքի մոտ, հռոմեացիների և Սելևկյան կայսրության միջև:Հռոմը, տոնելով փայլուն հաղթանակ, հնարավորություն ստացավ տարածել իր ազդեցությունը Փոքր Ասիայում և դառնալ Միջերկրական ծովի հզորագույն տերությունը: Մագնեսիայի ճակատամարտից հետո`   Սելևկյանների պարտության հետևանքով, իրենց անկախ հայտարարեցին Արտաշես Ա-ն և Զարեհը Մեծ Հայքում և Ծոփքի թագավորությունում:
7. Ինչպե՞ս Տիգրան Մեծը բազմեց Սելևկյան գահին։
   Տիգրան Մեծի սլաքն ուղղվեց Սելևկյան պետության դեմ։Վերջինս երկպառակտչական պատերազմներից չափազանց թուլացել էր։Սելևկյան ավագանին և ժողովուրդը որոշեցին իրենց երկիրը փրկել ՝ հրավիրելով այլ երկրի թագավորի ՝ իշխելու իրենց։Ընդ որում՝ նրանք միաձայն ընտրեցին հայոց արքային։Ք․ա 84թ․ մայրաքաղաք Անտիոքում Տիգրան մեծը բազմեց Սելևկյանների գահին և իշխեց այնտեղ 17 տարի։Սելևկյան պետությունը իր խնդրանքով մտավ Հայաստանի տիրապետության տակ։
8. Որո՞նք էին հելլենիստական մշակույթի ձեռքբերումները։
   Մակեդոնացին զարգացրեց այդ ժողովուրդների մշակույթները և կառուցեց յոթանասունից ավել հելլենիստական ոճի քաղաքներ