Day: February 28, 2023

2․Հռոմեական քաղաք-պետությունը Ք․ա․ 5-3 -րդ դարերում։ /դասագիրք էջ 105-114։

Դիտե՛ք նաև։ Հին Հռոմի պատմությունը։ Մաս ։1

Կատարե՛ք առաջադրանքները։

1․ Ի՞նչ ցեղեր ու ցեղախմբեր էին ապրում ԻտալՀնիայում և ինչո՞վ էին զբաղվում։
Հնուց ի վեր Իտալիայում բնակվում էին տարբեր ցեղեր ու ցեղախմբեր։Նրանք զբաղվում էին հողագործությամբ,անասնապահությամբ և արհեստով։Հյուսիսում ապրող ժողովուրդներից հայտնի էին Էտրուսկները,Միջին Իտալիայում՝լատտիները, իսկ հարավում՝Հույները։Վերջիններս գաղութացման ալիքով էին այստեղ հաստատվել

2․ Որտե՞ղ էր գտնվում Հռոմը և ո՞վ էր այն հիմնադրել։
Լատինական քաղաքներից մեկում արքայի դուստրը ռազմի Մարս աստծուց ունեցավ երկվորյակ՝Հռոմուլուսին և Հռեմոսին։Արքայի եղբայրը,վախենալով, որ երեխաները կժառանգեն գահը,որոշեց ազատվել նրանցից․դրեց կողով և նետեց Տիբիրոս գետը։Սակայն ալիքները նրանց ափ հանեցին,էգ գայլն էլ կերակրեց ։Մի հովիվ մեծածրեց ու դաստիրակեց նրանց։Եղբայրները վրեժ լուծեցին թշնամուց։Որոշեցին հիմնել իրենց քաղաքը։Այնտեղ, որտեղ ալիքները նրանց ափ էին հանել,սկսեցին քաղաք կառուցել:Բայց վեճ ծագեց և Հռոմուլոսը սպանեց Հռեմոսին։Հռոմուլոսը ավարտին հասցրեց քաղաքի շինարարությունը և իր անունով կոչեց Հռոմ։Քաղաքի խորհդանիշը դարձավ էգ գայլը։Տարբեր վայրերից մարդիկ եկան և բնակվեցին հռոմում ։Հրապարակու կատարվեց հանդիսավոր ծիսակատարություն․ փորվեց մի փող, և յուրաքանչյուրն այնտեղ լցրեց իր հայրենիքից բերած հողը։

3․ Ներկայացրե՛ք վաղ պատմական Հռոմի կառավարման համակարգը։
Տոհմացեղային վերապրուկները խոչնդոտում էին պետության ամրապնդմանը։
Հռոմի արքա Սերվիոս Տուլիոսը Ք․ա . VIդ․կեսերին բարենորոգումներ կատարեց․իրականացրեց տարածքային և վարչական բաժնում ։Քաղաքացիներին բաժանեց դասերի՝ ըստ նրանց տարեկան եկամտի չափի։Այսինքն մարդկանց հասարակական դիրքը որոշվում էր նրանց վաստակով, բայց ոչ սոսկ ծագմամբ։Այդ բարենորոգումները տեղիք տվին ներքին հասարակությունների։Դրանից օգտվելով ՝Հռոմի վերջին արքան ՝Տարքիվինիոսը,որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնի իր ձեռքում ։Նա,իրեն վեր դասելով օրենքներից ,բռնություններ գործադրեց։Արդյունքում ՝Հռոմի բնակչությունը Ք․ա 510թ․արքային արտաքսեց։Աշխարհաժողովը և Ծերակույտը որոշեցին Հռոմում վերացնել արքայական իշխանությունը և հաստատել հանրապետություն։Սակայն վաղ Հռոմեական հանրապետությունում կրկին գերիշխում էի ավագանին։Նրանից էին ընտրվում պետության բարձրագույն պաշտոնյաները՝կոնսուլները։

4․ Ինչե՞ս արտաքսվեց Տարքվինոսը և դրանից հետո Հռոմում ի՞նչ կարգեր հաստատվեցին։
Տարքիվինիոսը, որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնի իր ձեռքում ։ Նա,իրեն վեր դասելով օրենքներից , բռնություններ գործադրեց։Արդյունքում ՝ Հռոմի բնակչությունը Ք․ա 510թ․արքային արտաքսեց։ Աշխարհաժողովը և Ծերակույտը որոշեցին Հռոմում վերացնել արքայական իշխանությունը և հաստատել հանրապետություն։Սակայն վաղ Հռոմեական հանրապետությունում կրկին գերիշխում էի ավագանին։Նրանից էին ընտրվում պետության բարձրագույն պաշտոնյաները՝կոնսուլները։

5․ Ովքե՞ր էին պատրիկները և ովքե՞ր էին պլեբեյները։
Յուրաքանչյուր բնիկ հռոմեացի մտնում էր որևէ տոհմի և ցեղի մեջ։Հասարակության առաջ նրանց ներկայացնում էին հայերը։Այդ պատճառով էլ նրանք կոչվում էին պատրիկ (հայր ունեցող, այսինքն՝ազնվածին)։Պատրիկները Հռոմի լիրիավ քաղաքացիներ էին։Նրանք իրավահավասար էին և պետության նկատմամբ ունեին հավասար պարտավորություններ։Ժամանակի ընթացքում այլ վայրերից Հռոմում բնակվել էին բազմաթիվ մարդիկ։Վերաբնակվածները չունեին Հռոմի քաղաքացու կարգավիճակ։Այլ խոսքով ՝ նրանք չէին կարող օգտվել հասարարական դաշտից, մասնակցել պետական աշխատանքներին։պատրիկները նրանց անվանում էին պլեյբերներ ՝եկվորներ։

6․ Ինչպե՞ս ձևավորվեց միասնական Հռոմեական ժողովուրդը։
Պատրիկների և պլեբեյների աստիճանական միավորմամբ կազմավորվեց միասնական հռոմեական ժողովուրդը։

7․ Ո՞րն էր աշխարհաժողովի դերը, և ի՞նչ էր Ծերակույտ
Պատրիկների և պլեյբեյների պայքարի ընթացքում Հռոմում ամրապնդվեց ժողովրդականությունը։Մեծացավ աշխարհաժողովի դերը ։Այն հրավիրում էր ամիսը մեկ կամ երկու անգամ քաղաքից դուրս՝ Մարսյան դաշտում ։Քաղաքացիները քննարկում էին կարևորագույն հարցերը ։Այնտեղ ընտրվում և հաշվետվություն ներկայացնում բոլոր պաշտոնյաները։Պետական մյուս կարևոր հաստատությունը Սենտանե էր որը վարում էր պետության ընթացիկ գործերը։Ի տարբերություն աշխարհաժողովի՝ Ծերակուտը գործում էր մշտապես։Նրա ընդունած որոշումները հաստատվում էին աշխարհա

8․ Ի՞նչ կառուցվածք ուներ Հին Հռոմի բանակը։
Բանակի կորիզը լեգեոնն էր այն կազմված էր։Այն կազմված էր հատուկ պատրաստականություն անցած շուրջ վեց հազար զինվորից։Լեգեոնը բաժավում էր հարյուրակների, դրացից վեւը կազմում էին մեկ գումարտակ։ Զինվորների ընտիր մարզվածությունը, սպառազինությունը, երկաթյա կարգապահությունը լեգեոնը դարձրին ժամանակի լավագույն ռազմական ուժը։Տարբեր բնագավառներում կատաված բարեփոխումների շնորհիվ Հռոմը վերածվեց հզոր պետության ։

1.Սովորիր բանաստեղծությունը բերանացի ։

2.Գրիր պատմություն «Երազանքիս ճանապարհին » վերնագրով։

Կարդալ Ավելին

Նախագիծ 5-ի ամփոփում

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ա) -35/6 <33/4,

բ) +83/10 < +84/9:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(-101 28/25) — (-60 3/10)=-161 143/5

3) Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա

մակերույթի մակերեսը։
S1=2x(5×6+5×4+6×4)=74×2=148

4) Որոշե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝3 1/2սմ, 4 1/3սմ, 5 1/4սմ։
S=2(7/2 x 13/3 + 7/2 x 21/4 + 13/3 x 21/4)=91/6 + 147/8 +273/12 = 1022/52