Author: mark vardanyan

Լսվող ց և ծ  հնչյունները գրվում են այնպես, ինչպես արտասանվում են:   

Օրինակ

ծափ, ծածուկ, ծով, ծաղիկ, ծիծաղ, ուրց, ցրիչ, ցնցել, կորցնել, վերցնել, հարցնել
 

Ձ հնչյունը հիմնականում գրվում է այնպես, ինչպես արտասանվում է:

Օրինակ

ձայն, ձյուն, ձանձրույթ, օձիք, հուշարձան, արվարձան, գեղձ, իղձ և այլնՍակայն կան արտասանության  և գրության որոշ տարբերություններ:

1. Ր-ից հետո լսվող ց հնչյունը գրվում է ձ տառով հետևյալ արմատներում՝ արձակ (արձակուրդ, ընդարձակ), բարձ (բարձիկ, բարձատեղ), բարձր (բարձունք, բարձրություն),  դարձյալ  (վերադարձ, անդրադարձ, իրադարձություն),  դերձակ, խուրձ (խրձել), հանդերձ (հանդերձարան), որձ (որձակ), վարձ (վարձատրել, աշխատավարձ), փորձ (փորձանք,  փորձագետ, անփորձ):

2. Ղ-ից հետո լսվող ց  հնչյունը  գրվում է ձ տառով՝ դաղձ,  դեղձ, դեղձենի, դեղձան, դեղձանիկ:

3. Ձայնավորից հետո լսվող ց հնչյունը գրվում է ձ տառով՝ օձ (օձաձուկ, օձագալար, օձաձև, վիշապօձ):

1)Գրադարակում կա 60 գիրք։ Այդ գրքերի ­2/3-ը ամուր կազմով է։ Ամուր կազմով քանի՞ գիրք կա գրադարակում։
60×2/3=40
2)Մրցավազքն անցկացվում էր 25 կմ երկարությամբ օղակաձև ճա­նապարհին։ Յուրաքանչյուր մեքենա մինչև վերջնագծին հասնելը 20 անգամ պիտի անցներ այդ ճանապարհը։ Մեքենաներից մեկին մինչև վերջնագիծը մնում էր անցնելու ամբողջ ճանապարհի ­1/5-ը։ Քանի՞ կիլոմետր էր անցել մեքենան։
20×25=500
500×1/5=100կմ
3)Աշխատանքի երկրորդ օրը խառատը մշակել է առաջին օրը մշակած մանրակների քանակի 8/15-­ը։ Ընդամենը քանի՞ մանրակ է մշակել խառատը այդ երկու օրում, եթե երկրորդ օրը նա մշակել է 64 մանրակ:
1. 64×15/8=120
2.120+64=184
4)Ավազանում 600 մ³ ջուր կար։ Դրանից 125 մ³ը արտահոսեց։ Ավա­զանում եղած ջրի ո՞ր մասն արտահոսեց։
600=125xn/m
n/m=600/125
n/m=24/5
m/n=5/24
Լրացուցիչ(տանը)

5)Գնացքի մի վագոնում 36 ուղևոր կա, իսկ մյուսում՝ դրա 5/6-­ը։ Ընդամենը քանի՞ ուղևոր կա այդ երկու վագոններում։
B=Ax5/6=36x 5/6=30
36+30=66
6)Բասկետբոլիստը խաղի ընթացքում վաստակել է 36 միավոր, որը թիմի վաստակած միավորների 2/5-­ն է։ Քանի՞ միավոր է վաստակել թիմը։
b=Ax2/5
36=Ax2/5
A=36:2/5=36×5/2=120
7)Գրադարանում կա 54600 գեղարվեստական և 8400 գիտական 
գիրք։ Քանի՞ անգամ է գրադարանում եղած գեղարվեստական գրքերի քանակն ավելի գիտականների քանակից:
8400:54600=14/91
8)Նախատեսված էր, որ գործարանը մեկ տարում պիտի թողարկեր 12500 մեքենա։ Գործարանը նախատեսված աշխատանքը կատա­րեց 114%­ով։ Նախատեսվածից քանի՞ մեքենայով ավելի թողար­կեց գործարանը։
12500×114:100=14250
14250-12500=1750

Գ, կ, ք հնչյունները հիմնականում ինչպես գրվում, այնպես էլ արտասանվում են, ինչպես՝ գազար, գարուն, ագահ, , վագր, սպունգ, ժառանգ, կատակ, կարկին,  անհարկի, քաղաք, քրքջալ, թոք, թաքնվել, հավաքվել:  

Կան  գրության և արտասանության մի քանի  տարբերություններ:

1.Ր-ից հետո արտասանվող ք հնչյունը  գրվում է գտառով՝ երգ (երգել, համերգ, մեներգ), թարգման (թարգմանել, թարգմանիչ), կարգ (կարգին, անկարգ), մարգարե (մարգարեանալ, մարգարեություն), մարգարիտ (մարգարտազարդ, մարգարտահուռ), միրգ (մրգաման, մրգահյութ), պարգև (պարգևել, պարգևատրել), Սարգիս (Սարգսյան):

2.Ձայնավորից հետո արտասանվող ք հնչյունը գրվում է գ տառով՝ ավագ  (ավագանի, ավագություն), գոգ (գոգնոց, գոգավոր), զույգ  (զուգել, զուգարան), էգ (իգական), թագավոր(թագավորանիստ, թագավորություն),  ծագ (ծագել, արևածագ),  կարագ (կարագաման), հագնել  (հագուստ), հոգի (հոգևոր, հոգեբան), հոգս (հոգնել, մտահոգ), հոգնակի (անհոգնակի, հոգնակիություն), ձագ (ձագուկ, աներձագ), ձիգ (ձգել, ձգան), ճիգ (ճգնել, ճգնավոր), մարագ,մուգ (մուգ կարմիր, մգանալ), նորոգ (նորոգել, վերանորոգում), շոգ (շոգի, շոգեկաթսա), ոգի (ոգևորել, ոգեշնչել), պատարագ (պատարագել, պատարագիչ), սուգ (սգալ, սգազգեստ), տեգր (տեգրակին), ուրագ, օգնել (օգնական, օգնություն), օգուտ  (օգտակար, հանրօգուտ), Գրիգոր  (Գրիգորյան):

3. Ն-ից հետո լսվող ք հնչյունը գրվում է գտառով՝ անգամ (միանգամի

Ուղղագրությունը ճիշտը գրագետ գրելն է, իսկ ուղղախոսութոյւնը ճիշտ արտասանելն է
Բ- պ- փ – ի ուղղագրությունը

1.ր-ից հետո բ-ն արտասանվում է փ. դարբին, երբ, լիրբ, հարբել, նուրբ, որբ, սուրբ, սրբել, ուրբաթ բառերում.
Աշխատող դարբինը սուր էր կոփում։
Նուրբ Աննան հավաքում էր ծաղիկներ ։
2. մ-ից հետո բ-ն արտասանվում է փ. համբերել, համբույր բառերում.
Համբերությունը կյանք է։
Առավոտյան ցողը հաբույր էր ծաղիկներին
Հակոբը շատ հոգնած եկավ արտ հնձելոց։
3. ձայնավորից հետո բ-ն արտասանվում է փ. աբխազ, իբր, խաբել, շաբաթ, Հակոբ, Սերոբ, Քերոբ բառերում.
4.ղբ տառերի խումբն արտասանվում է խպ. աղբ, աղբյուր, եղբայր, ողբ  բառերում:Եղբայրեները մոտեցան աղբյուրին։
Մոլորակը պետք է փրկել աղբից։

Тема урока: Число имен существительных

Классная работа: продолжаются обсуждения и пересказ сказки «Аленький цветочек»

Закрепляем пройденную тему.

Образуйте множественное число существительных:

дом, книга, окно, стол, человек, ребенок, ухо, глаз, рот. рука. волос,

цветок, стул, яблоко, машина, сын, дочь, стакан, небо , ноготь.

Дома,книги,окна,люди,дети,ушы,глаза,рты,руки,волосы,
цветы,стулья,яблоки,мышины, сыновья, дочери,небеса,ногти

Вопросы к пройденной теме :

• Какие существительные употребляются только в единственном числе ?
  Вот например дество или человечество.
• Какие существительные употребляются только во множественном числе ?
  Вот несколько примеров солво моря или кинги

Домашняя работа:

1. Запишите форму множественного числа существительных.

Торт -торты, судно-судны , фронт-фронта, мать-матери , месяц-месяцы, утенок-утки , катер-катеры , собака-собаки, курица-курицы, камень-камни, сон-сны, телефон-телефоны, зуб-зубы,

язык-языки, врач-врачи, мяч-мячи, класс-классы, друг-друзя, родитель-родители, карта-карты, нож-ножы, орел-орлы.

2.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме множественного числа:

 ученицы, брюки, кресла, ножницы, весы, птицы, ворота, улицы, шашки.

3.2.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме единственного числа:

кофе, кот, молоко, гора, какао, парта, мед, сливки, сахар,чай,