Author: mark vardanyan

Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:
Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր:
Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով.
– Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության:
Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր.
– Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի:
Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն.
– Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել:
– Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր:
– Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:

Առաջադրանքներ

1. Բնութագրի՛ր գիտնականին։ 
Նա բնագետ է, գիտնականը չէր սիրում,երբ նրան խանգարում էին։Գիտնականը մտահոգ էր,և իր աբողջ ներուժը տրամադրում էր երկիրը ավելի լավը դարձնելու համար։

2. Ինչո՞ւ էր գիտնականը աշխարհի խնդիրների պատճառը փնտրում լաբորատորիայում։ 
Գիտնականը անցկացնում էր օրեր իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:Իր տարածքում նա ավելի լավ էր կարողանում կենտոնանալ։


3. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ 
Ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը՝ դա այն է, որ եթե մարդը խելոք և ընդունակ լինի, ամեն հարցին լուծում կգտնի։

4. Քո կարծիքով ո՞ր նախադասությունը կարող է լինել գիտնականի փնտրտուքների պատասխանը։ -Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը: 

5. Շարադրի՛ր մտքերդ՝ Ինչպե՞ս նորոգել աշխարհը, արդյո՞ք աշխարհը նորոգելու կարիք ունի, ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում, ինչո՞ւ, և այլն։ 8-10  նախադասություն։

Իմ կարծիքով աշխարհին շա՜տ մեծ օգնություն է հարկավոր։Այս աշխարհին պետք է խաղաղություն, որովհետև մենք մոռանում ենք, որ աշխարհը մենք չենք ստեղծել և դրա պատճառով պատերազմ չպետք է լինի։Մենք երբ գցում ենք ռումբերը, կրակում իրար վրա դա շա՜տ մեծ վնաս է աշխարհին։Մի պահ պատկերացրեք, որ դուք աշխարհն եք ,և պատկերացրեք ,որ ձեր վրա կյանքի ու մահի կռիվ են տալիս ռումբերով, ինքնաթիռներով և այլն․․․ Զգացիք ինչ ցավ ենք պատճառում աշխարհին․․․
 

Միևնույն տեսակի բոլոր առարկաներին տրվող ընդհանուր անունը կոչվում է հասարակ  անուն: 

Օրինակ՝ մարդ, լեռ: 

Միևնույն տեսակի առարկաներից յուրաքանչյուրին տրվող առանձին անունը կոչվում է հատուկ  անուն: 

Հատուկ անուններ են անձնանունները, պատմական և աշխարհագրական անունները, պետական կառավարման բարձրագույն մարմինների անունները և այլն:

Հատուկ անունները լինում են պարզ՝ մեկ բառից կազմված՝ Երևան, Արարատ, և բաղադրյալ՝ մեկից ավելի բառերից կազմված: 

Բաղադրյալ հատուկ անունների առաջին բաղադրիչը միշտ գրվում է մեծատառով,մյուս բաղադրիչները գրվում են կա՛մ մեծատառով, կա՛մ փոքրատառով՝ համաձայն կանոնների: Բաղադրյալ հատուկ անունների կազմում փոքրատառովեն գրվում աշխարհագրական տերմինները՝  լիճ,լեռ,պատմական տերմինները՝  պատերազմ, ներկայումս գոյություն չունեցող վարչական միավորումներում թագավորություն բառը, մրցանակ, կազմակերպություն, թագավոր, արքա, եկեղեցի բառերը, տիտղոս նշանակող դա, դը, վան, ալ, էլ մասնիկները և այլն: 

Բաղադրյալ հատուկ անունների բոլոր բաղադրիչները գրվում են մեծատառով, եթե՝

• պետության պաշտոնական անուն են՝ օրինակ՝ Ռուսաստանի Դաշնություն,

 • բաղադրիչները առանձին վերցրած հատուկ անուն են՝ օրինակ՝ Դոնի Ռոստով,

• հասարակ անուն լրացումը փոխաբերական գործածությամբ դարձել է հատուկ անուն՝ օրինակ՝  Նոր Նորք,

• երկու բաղադրիչներն էլ հասարակ անուն են, բայց միասնաբար դարձել են տարածաշրջանի պաշտոնական անուն՝  օրինակ՝  Հեռավոր Արևելք:Մեծատառով են գրվում նաև Սուրբ, Սանկտ և այլ բառեր՝  քաղաքի անվան կամ պատմամշակութային հատուկ անվան բաղադրիչ լինելու դեպքում՝ օրինակ՝  Սուրբ Սարգիս(եկեղեցի):

գրեք 4 հատուկ և հասարակ4 գոյականներ, դրանցից 4-ը ձեր ընտրությամբ գործածեք նախադասության մեջ։ 
Հատուկ
Մարիա
Հայաստան
Աննա
Մարկ

Հասարակ
Լեռ
Աշխարհ
Գիրք
Անձրև

Հայաստանը շատ հին քաղաք է եղել։
Աննան ծնվել է 2020թ և արդեն 2տ է։
Մարիան շատ խորհրդավոր էր:
Մարկը սիրում է նկարել և խաղալ համկարգչային խաղեր։

Այն լեռին մոտավոր երկու հազար տարի է։
Աշխարհը ստեղծվել է միլիարդ տարի առաջ։
Գիրքը սովորեցնում է գրագետ խոսալ և զարգացնում է երևակայությունը։
Անձրևը օգնում է բույսերին ։

 Поставьте  и  напишите  в  скобках  вопрос  и  определите     падеж   существительного.

1.Катались  ( на чем   )  на  машине. (творительный    падеж).

2.Шли   ( по   чему  )  по  площади . (  дательный    падеж).

3.Отплыл  ( от чего )  от  причала. (   родительный     падеж).

4.Подбежал  ( к   чему  )  к  кровати. (  дательный  п яадеж).

5.Прыгает  (  кто/что   )  белка. (   именительный  падеж).

6.Достали   (  что    ) мяч. (   именительный  падеж)

7.Гуляли   (  за  чем)  за  школой. (   тварительный падеж).

8.Написал  ( в  чем    )  в  тетради. (  предложный  падеж).

9.Кружились  ( в  чем)  в  воздухе.(    предложный падеж).

10. Мылись    (чем)  шампунем. (  творительный    падеж).

2,Определите род имён существительных. Составьте словосочетания.

Существо, шампунь, море, депутат, перила, дружище, курица, секретарь, биография , адвокат, окунь, желе, мозоль, сорока, собака, библиотекарь, юноша, дверь, поле, тетрадь, яблоко ,обжора, авария.

Страшное существо.-имн.
Мытса шампуньем.-тв.
Синие море.-имн.
Стать депутатом.-тв.
Сереваные перела.-имн.
Привет дружище.-имн.
Варёная-курица.-имн.
Верховный секретарь.-имн
Интиресная биаграфия.-имн.
Нанять адвоката.-род.
Живой окунь-имн.
Вкусное желе.-имн.
Трудовая мазоль.-имн.
Видеть Сороку.-род.
Собака спит.-имн.
Работать библиотекарем.-тв.
Умная юноша.-имн.
Стучать во дверь.-вин.
Пщеничное поле.-имн.
Рабочия тедтрадь.-имн.
Красное яблоко.-имн.
Ненасытное обжора-имн.
Попасть в аварию.-вин.

Բացատրե՛ք «Հայրենիք» հասկացությունը /բանավոր , էջ 7-8/

Նկարագրե՛ք հայկական լեռնաշխարհի խոշոր գետերն ու լճերը/գրավոր /
Հայկական լեռնաշխարհը հարուստ է լճերով, որոնք տարբեր ծագում ունեն։ Նախկինում հայերը լեռնաշխարհի լճերը ծովեր են կոչել։ Լեռնաշխարհի երեք խոշոր լճերի (Սևան, Վան, Ուրմիա) գոգավորություններն ունեն տեկտոնական ծագում, կան լավային արգելափակման լճեր, ընդ որում Սևանը և Վանա լիճը նաև լավային արգելափակման արգասիք են։ Կան սառցադաշտային ծագման լճեր՝ տեղադրված նախկին սառցադաշտային կրկեսներում կամ մորենների մեջ։ Արգելափակման լճեր են ստեղծվել նաև փլուզումներից ու սողանքներից։ Կան նաև հարթություններում գետերից անջատված մնացորդային լճեր։ 

Բարև, ես կպատմեմ ինչ նպատակներ ունեմ ապագայում։ Ես հիմա շատ հետաքրքիր ֆոտոներ եմ անում, երազում եմ դառնալ աշխարհին հայտնի լուսանկարիչ։ Ուզում եմ նաև դառնալ samsung-ի մենեջեր, գոնե մի 16 տարեկանից սկսեմ samsung-ում աշխատել , կարող եմ իմ ֆոտոխցիկի օգնությամբ գովազդ նկարել․․․Երազանքներս իրականացնելու համար ջանքերը չպետք է խնայել, և նպատակամղված առաջ շարժվել․․․