Տեքստի մեջ գտի՛ր ուղղագրական սխալները և ուղղի՛ր.

Ծույլի հանգստյան օրը

Մի ծույլ մարդ կար: Ողջ օրը անց էր կացնում թաղտին պարկած: Այս անբանը մի օր երազում տեսավ, որ ինքը դաշտում, քրտինքի մեջ կորած, աշխատում է: Առավոտյան արդնացավ-արթնացավ թե չէ, կանչեց կնոջն ու պատվիրեց.

-Ինձ այլևս ծույլ չասես: Ողջ գիշեր աշխատել եմ:

Ասաց ու իրենից գոհ՝ պառկեց:

Հենց այդ ժամանակ պատուհանի մոտով անցնող հարեվանը-հարևան մի կտոր գաթա դրեց լուսամուտի գոքին ու ասաց.

-Տեղիցտ -Տեղիցդ վե՛ր կաց, մոտեցի՛ր լուսամուտին: Քեզ համար այնտեղ գաթա եմ դրել:

-Ի՜նչ ես ասում, ես այսոր-Այսօր տեղիցս չեմ շարժվելու, քանի որ ողչ-ողջ գիշեր աշխատել եմ: Այսօր իմ հանգստյան օրն է:

2.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:
Հորդահոս-ջրհոս, սառնորակ-բարձրորակ, անուշահամ-քաղցրահամ, կենսագիր-ինքնագիր, զբոսանավ-սուզանավ, կարմրազգեստ-Սևազգեստ, գայլաձուկ-Շնաձուկ:
3. Տրված բառերի վերջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բառեր:
Բարձրախոս-Բարձրաձայն, դեղնակտուց-կարմրակտուց, ջրաղաց-ջրփոս, աշխարհամարտ-աշխարհահռչակավոր, ծովածոց-ծովամթերգ, լեռնագնաց-լեռնաշխարհ, սրբավայր-սրբատեղ:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) 9 սմ շառավիղ ունեցող քանի՞ գնդակ կտեղավորվի խորանարդաձև տուփում, որի կողը 108 սմ է:

Լուծում

1. 108x108x108=1.259.712
2. 18x18x18=5832
3. 1.259.712:5832=216սմ

Պատ.՝216սմ

2) Հետևյալ պնդումներից որո՞նք են ճիշտ.

ա) Շրջանի տրամագիծն անցնում է նրա կենտրոնով։

բ) Շրջանի տրամագծի երկարությունը միշտ զույգ թիվ է։

գ) Բաղադրյալ թվերի մեջ չկա ամենամեծը։

դ) Պարզ թվերի մեջ կա ամենամեծը։

ե) Կենտ թվի և զույգ թվի արտադրյալը կենտ թիվ է։

3) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

25 1/3=76/3

4 8/9=44/9

76/3+44/9=272/9

:5/6

Ամբողջ բացասական թվեր

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։ 

Զրոյից 1-ով փոքր թիվը նշանակվում է այսպես. –1 (կարդացվում է «մինուս մեկ»)։ Պարզ է, որ պիտի տեղի ունենա հետևյալ հավասարությունը.
–1 = 0 – 1։
-1-ը այսպես կոչված  ամբողջ  բացասական թվերից առաջինն  է։ Հաջորդ ամբողջ բացասական թիվը –2-ն է («մինուս երկու»). այն 1-ով  փոքր է –1-ից։ Այսինքն՝
–2 = –1 – 1։
Նրան հաջորդում է – 3 թիվը. –3 = –2 – 1 = –1 – 1 – 1։
Այս գործողությունը` թվից 1-ի հանումը, իհարկե, կարելի է շարունակել` ստանալով նորանոր ամբողջ բացասական թվեր` –10, –11, …
Բնական թվերը կոչվում են նաև ամբողջ դրական թվեր։ Այդ պատճառով նրանցից առաջ երբեմն  դնում են + նշանը. օրինակ՝ +7 («պլյուս յոթ»), +19 («պլյուս տասնինը»)։
Զրոն ո՛չ բացասական թիվ է, ո՛չ էլ դրական:
Ամբողջ դրական և բացասական թվերն ու զրոն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ամբողջ թվեր։ 
Առաջադրանքներ

1․ Տրված են –5, –3, 1/2, +5, +10, –2, 0, +4, 3.1/2 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս գրեք ամբողջ թվերը:
-5, -3, +5, 10, -2, 0, +4:

2․ Թվանշաններով  և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք  բարձրությունները և խորությունները.

ա) Արագած լեռան բարձրությունը  չորս հազար իննսուն մետր է։ +4090մ
բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը  չորս հազար ութ հարյուր  յոթ մետր է։ +4807մ
գ) Կազբեկ  լեռան բարձրությունը  հինգ հազար երեսուներեք մետր է։ +5033մ
դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։ -1620մ
ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք մետր է։ -5803մ
զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր քսաներկու մետր է։ -7842մ
է) Ֆիլիպինյան իջվածքի խորությունը տասը հազար չորս հարյուր իննսունյոթ մետր է։ -10497մ

3․ Դրակա՞ն է արդյոք այն ամբողջ թիվը, որը 1-ով մեծ է –1-ից։ այո

4․ Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք. 

 ա) 100 տաքություն- +100°
բ) 0-ից 70 ցածր,- -70°
գ) 30 ցուրտ- -30°
դ) 0-ից 80 բարձր- +80°

5․ Մրցամարտից երեք օր առաջ բռնցքամարտիկը սկսեց խստորեն հետևել  իր քաշին  և այդ պատճառով ամեն օր կշռվում էր: Առաջին կշռումը ցույց տվեց, որ նա նիհարել է 400 գ-ով, երկրորդը` որ նրա քաշն ավելացել է 300 գ-ով, իսկ երրորդից պարզվեց, որ նրա քաշն ավելացել է ևս 200 գ-ով: Այդ երեք օրում բռնցքամարտիկն ավելի թեթև՞, թե՞ ավելի ծանր դարձավ և որքանո՞վ:
300+200-400=100գ ավելի

6․ Բազմահարկ շենքի տակ` առաջին հարկից երկու հարկ ներքև,ավտոկայանատեղ կա: Ո՞ր հարկում է ապրում այն մարդը, որը տուն հասնելու համար ավտոկայանատեղից բարձրանում է 11 հարկ: 9  հարկ

7․ Բերե՛ք բացասական թվերի օգտագործման օրինակներ։
-20°, -5°

8․ Տրված են 15, –6, 5/8, -5.3/4, +10, –1, 0, +100, -7.1/7թվերը: Նրանցից դո՛ւրս  գրեք  ամբողջ թվերը:
15, -6, +10, -1, 0, +100:

1․ Ի՞նչ թթուներ կան բնության մեջ։
Բնության մեջ կան աղաթթու, ֆոսֆորական թթու, ազոտային թթու, ծծմբական թթու։
2․ Ի՞նչ բաղադրություն ունեն թթուները։
Թթուները բարդ նյութեր են,որոնք կազմված են ջրածնից և թթվային մնացորդներից։
3․ Ինչպես կարեղ ենք համոզվել, որ տվյալ նյութը թթու է։
Հայտնանյութը թթուների լուծույթում փոխում է իր գույնը, նաև թթուները ունեն թթու համ։
4․ Ինչպես պետք է վարվել թթուների հետ։
Թթուների հետ պետք է շատ զգույշ լինել։Եթե թթուն թափվել է ձեր մաշկի վրա ապա արագ պետք է ձեռքը լվալ և մշակել սոդայով ,որպեսզի թթու չկարողանա քայքայել ձեր մաշկը։

1.Читаем , отвечаем на вопросы и выполняем задания к тексту.

ЖУРАВЛЬ

Радостно слышать весною крики журавлей в небе. Прилет журавлей обещает близкое тепло. Любит этих птиц наш народ. Много сказок и песен сложил он о журавлях.

Журавль очень высок на ногах. У него большие крылья и длинные перья. Клюв журавля крепкий и острый.

Гнездо журавль вьет прямо в ямке на поле. На сухую траву журавлиха кладет два крупных яйца. Молодых журавлят родители уводят в кусты или в камыши.

Раненый журавль бросается на спину и бьет собаку ногами и клювом. Один охотник потерял глаз, когда хотел схватить раненого журавля.

Теперь охота на журавлей в нашей стране запрещена. (95 слов.) (По С. Аксакову.)

Ответить на вопросы:

1. Почему запрещена охота на журавлей?

2. Каков внешний вид журавля?

3. Где гнездятся журавли?

4. Чем опасен ранний журавль?

5.Как можно озаглавить рассказ?

Задания.

1. Выпишите из текста имена собственные.
   
2. Приведите примеры одушевленных и неодушевленных существительных.
3. Выпишите по 3-4 примера существительных. Определите их род.
4. Найдите в тексте существительные, которые не изменяются по числам. Определите их род.

2.В каком ряду все существительные являются одушевленными?

А) буйвол, воробей, зверь

Б) народ, труп, студенчество

В) робот, покойник, туз

Г) черт, эгоист, леший

3. В каком ряду все слова являются именами существительными?

1.Учительская , холодно,белый;

2.Бег,приморский ,лесник;

3.Переход ,множество,острый;

4.Роща,набережная ,комната.

4.В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются только в  форме  множественного числа?

1. ножницы, туфли, очки;
2. именины, шорты, торты;
3. потемки, городки, духи;
4. дома, сливки, игры.
5. В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются  только в форме  единственного числа?

1. человек, листок, смелость;
2. серебро, пшено, молоко;
3. родственник, молодец, родня;
4. молодежь, железо, вопрос.

6.Просклоняйте следующие существительные по падежам:

собака-собаки-собаке-собаку-собакой-собаке

стол-столы-стола столов-столу –стол –столом- столе- столы-столов

море

7.Напишите род существительных.

Конь,море,стакан,день,станция,дом,пальто,площадь,обжора,папа,петух,собака,ночь,окно

1. Суди о людях не по словам, а по делам (имя существительное, употребленное в форме множественного числа и дательного падежа).
2. Не за своё дело (имя существительное, употребленное в форме единственного числа и винительного падежа) не берись, а за своим делом не ленись.
3. Почин дороже дела (имя существительное, употребленное в форме единственного числа и родительного падежа).
4. Устал, но не от дела (имя существительное, употребленное в форме единственного числа и родительного падежа), а от безделья.
5.Не спеши языком, торопись делом (имя существительное, употребленное в форме единственного числа и творительного падежа).
6. Пошло дело (им. п., ед. ч) на лад, и сам тому рад.

Упражнение 3

1) Выйти  (к чему?) к лесной опушке (1 скл., Д.п.) ;
2) Расположились (на чём?) на небольшой поляне (1 скл., П.п.)  ;
3) Край (чего?) берёзовой рощи (1скл., Р.п.) ;  
4) Нигде нет (чего?) настоящей тени (3 скл., Р.п.) ;  
5) Скрываться (в чём?) в буйной поросли (3 скл.,П.п.) ;  
6) Запах (чего?) горькой полыни (3 скл., Р.п.) ;  
7) Играют (в чём?) в пышной зелени деревьев (3 скл., П.п.) ;  
8) Купаются (в чём?) в солнечном блеске (2 скл., П.п.) ;  
9) Удивительно радостно (на чём?) на сердце (2 скл., П.п).

1. Ի՞նչ է վառելանյութը։
   Վառելանյութը դա այն նյութերն են, որոնք կարող ենք վառել։
2. Բնապահպանակ տեսակետից վառելիքի ո՞ր տեսակներն են ավելի առավել նախընտրելի։Ամենաշատը օգտագործվում է Գազային վառելիքը
3. Հիմնականում ի՞նչ նյութեր են առաջանում վառելանյութերի այրման արդյունքում։Ածուխը առաջանում է փայտի այրումից։