Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Սասունցի Դավիթը

1․Դեղինով նշված բառերի բացատրությունները բառարանի օգնությաբ գրեք և սովորեք անգիր։
մըժեղ-փոքր միջատ
եթիմ-որբ
կոծել-ողբալ
կոռ-կեռ ծայրով հովվական գավազան
կաղկանձ -շների հաչոց
մեյդանում-հրապարուկում
խա՛լխին -անծանոթ մարդ,ժողովուրդ
ջուխտ-զույգ

2․Նարնջագույնով նշված բառերը բաժանեք բաղադրիչների՝ առանձնացնելով արմատներն ու ածանցները և գրեք թե ինչ տիպի բառ է՝ ածանցավո, բարդ, բարդ ածանցավոր։
հացակեր-հաց-արմատ-ա-հոդակապ-կեր-արմատ-բարդ
ոտնաման-ոտն-արմատ-աման-արմատ
 գառնարած-գառների հովիվ
աննման-անօրինակ
անհամար-Չհամրված
Սըրտաճաք-Սիրտը ճաքած
 լուսամուտ-Պատի կամ երդիկի մեջ բացված անցք
գառնատեր-գառնատիրոջ

լեղաճաք-սարսափահար
հորեղբայր-հոր եղբայր

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Լեզվական աշխատանք

159. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի՛ր, ինքդ շարքերին 10-ական բառ ավելացրու:

Ա                                 Բ

Դեղին            –           դեղնել
փոքր              –           փոքրանալ
բարի              –           բարիանալ
սիրուն           –           սիրունանալ
Կապույտ     –           կապտել
երկար           –            երկարել
Մեծ                –            մեծանալ
թափանցիկ   –            թափանցել
խաղաղ               –        խաղաղվել
թթու               –             թթվել
 տաք               –             տաքանալ
 չաղ                 –             չաղանալ
   սառ               –             սառել
 դավաճան       –          դավաճանել
 

Բ խմբի բառերը բայեր են իսկ Ա  խմբի բառերը ածականեր են։

161. Հարցում արտահայտող բառը փոխարինի´ր համապատասխան բառով:

Ինչպիսի՞ արև-վառ արև  ինչպիսի՞ օր- լավ օր, ինչպիսի՞ առվակ – պուճուր առվակ, ինչպիսի՞ հեռուստացույց- որակով հեռուստացույց, ինչպիսի՞գիրք-հետաքրքիր գիրք, ինչպիսի՞ մարդ-խելոք մարդ:

162. Պարզի´ր, թե տրված բառակապակցությունների մեջ ո՞ր բառն է գոյական, ո՞րը` ածական (Ածական անունն առաջացել է ածել բառից: Հին  հայերենում ածել նշանակում է ավելացնել, վրան դնել, բերել):

Բարակ բարդի, գանգուր մազեր, առասպելական քաղաք, քառաձի կառք, ստորին շերտ, վերին հարթակ, հեռատես գիտնական:

 Գոյական-բարդի , մազեր, քաղաք,կառք,շերտ,հարթակ,գիտնական։

Ածական-գանգուր, առասպելական,բարակ,հեռատես։

163. Բառերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝ գոյականների և ածականների:

Կաղնի, հայտնի, մեծ, կանաչ, աղջիկ, գետ, բուք, բարի, տգեղ, ճշմարտություն, անտուն, բարկացկոտ, Գայանե, տուն, կատու, գունավոր, կաղամբ, հեռուստացույց, խակ, Հայաստան, հետաքրքիր, վարդ, Վարդուհի,փշոտ, լիճ, ալիք, հզոր, բարձր, մարտ, մարտակառք, կառապան, հմուտ, մարտական, եռանիվ, հեծանիվ, ալ, պատմություն, պատմական, թռչուն, թռիչք, խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար:

Գոյական-աղջիկ,գետ,բուք,վարդ,հեծանիվ,պատմություն,գարուն,արև,թռչուն, տուն,կատու,կառապան, հեռուստացույց,ալիք, լիճ,գարուն,կաղամբ,Վարդուհի,մարտակառք,Գայանե,կաղնի,Հայաստան,թռիչք,ճշմարտություն,մարտ


Ածական-Մեծ,կանաչ,բարի, տգեղ,մարտական,գարնանայնաին,շքեղ,արևոտ,բարեկամական,բարձր,հզոր, երկար, ալ,պատմական,խիզախ, հմուտ,հայտնի,անտուն, բարկացկոտ,գունավոր,խակ,հետարքրքիր, փշոտ,եռանիվ

164. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի´ր: Ինչպե՞ս կկոչես Ա խմբի բառերը, ինչպե՞ս Բ խմբի բառերը։

Ա                                 Բ                                         

Մեծ                 –           մեծանալ
բարձր            –           բարձրանալ
չոր                  –           չորանալ
չար                 –           չարանալ

Ա  խմբի բառերը ածական են, ցույց են տալիս  իրերի որակը, իսկ Բ խմբի բառերը բայեր են, ցույց են տալիս

Posted in Հայրենագիտություն, Առաջադրանքներ

Մխիթար Սեբաստացի

1676 թվականի Հունվարի 17-ին, Սեբաստյա քաղաքում ծնվեց Մանուկը` Պետրոսի և Շահրիստանի զավակը: Հետագա տարիներին նա իր ծնողների շնորհիվ , ստացավ բարձրագույն կրթություն, կրթությունը կպատրաստի մանուկին իր ընտանիքի առքուվաճառքը շարունակելու համար։Մանուկը դեռ վաղ տարիքում երազում էր քահանա դառնալ։ Նա ընկեր գտավ և ընկերոջ հետ փախչեցին լեռներ որտեղ ապրեցին որպես ճգնավորներ։Նրա ծնողները գտան նրան և տարան տուն ։Այս դեպքի մասին իմանում է մոտակա վանքի Սուրբ Նշանի վանահայրը մանուկին առաջարկում է այնտեղ հասարակական աշխատանք կատարի, որ նորից մերժվեց նրա ծնողների կողմից։Մանուկը անընդհատ գնում էր իր հարևանի տուն, մայր իր երկու դուստրերի հետ ապրում էր վանականի կյանքով: Նրա այցելությունների նպատակը նույն տանը ապրող քահանայի հետ զրուցելն էր, ով իրեն շատ բան սովորեցրեց վանական կյանքի մասին:

ՎԱՆԱԿԱՆ ՄԽԻԹԱՐ

1691 թվականն էր, երբ Մանուկը վերջապես թույլատվություն ստացավ իր ծնողներից վանքում աշխատելու համար և շուտով ստացավ սարկավակի աստիճան: Հենց այս ժամանակ նա իր անունը փոխեց` դնելով Մխիթար:

Մխիթարը դեռ ոգևորված էր ստեղծել քարոզիչների միաբանություն, որը նվիրված կլիներ հայ ժողովրդի կրթական և հոգևոր մակարդակների բարձրացմանը:

Քսան տարեկան հասակում Սուրբ նշան վանքի վանահոր կողմից նա նշանակվեց քահանա:

Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնեց եկեղեցի Կոստանդոպոլսում, որի օրինակով էլ մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնեց Մխիթարյան միաբանությունը:

Ընդամենը երկու տարի հետո` Օսմանյան իշխանությունների հալածանքներից փախչելով` միաբանությունը տեղափոխվեց Պենոպոլես, որը գտնվում էր վենետիկում:։ 1717 թվականին Վենետիկի Ծերակույտը հրովարտակով Սբ. Ղազար կղզին շնորհել է միաբանությանը։ Իսկ 1715 թվականին միաբանությունը տեղափոխվեց Սուրբ Ղազար կղզի` Վենետիկի Հանրապետության հրամանով:

Սուրբ Ղազար կղզում կառուցեց վանքը, որտեղ էլ մահացավ 73 տարեկան հասակում:

Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը: Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն:

Posted in Մաթեմատիկա, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Մաթեմատիկա

  1. Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=12x12x12=1728 S=12×12=144 144×6=864
  2. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=14x14x14=2744 S=14×14=196 196 x 6=1176
  3. Հաշվեք  19 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V= 19x19x19=6859 S=19×19=361 361 x 6=2166
  4. Հաշվեք  15 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    15x15x15=3375 s-15×15=225 225x 6=1350
  5. Հաշվեք  4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=4x4x4=64 S=4×4=16 16×6=96
  6. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=21x21x21=9261 S= 21×21=441 441×6=2646
  7. Հաշվեք  11 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=11x11x11=1331 S=11×11=121 121×6=726
  8. Հաշվեք  14 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V= 14x14x14=2744 S=14×14=196 196×6=1176
  9. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=21x21x21=9261 S= 21×21=441 441×6=2646
  10. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=1x1x1=1 S=1×1=1 6×1=6
  11. Հաշվեք  9 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    V=9x9x9=729 S=9×9=81 81 x 6=486
  12. Գործնական աշխատանք․

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

ՍԱՍՈՒՆՑԻ ԴԱՎԻԹԸ

1.Դեղինով նշված բառերի բացատրությունները բառարանի օգնությամբ գրեք և սովորեք անգիր։
Զարմով-սերունդ
դյուցազուն-քաջ
հռչակ   -սարափելի
կորյուն-առյուծի ձագ
ավանդել – Հանձնել ուրիշին
շվաք-ստվեր
խարջ-հարկ
դուշնամ-թշնամի
                                                                                                                                              2.  Նարնջագույնով նշված բառերը բաժանեք բաղադրիչների՝ առանձնացնելով արմատներն ու ածանցները և գրեք թե ինչ տիպի  բառ է՝ ածանցավո, բարդ, բարդ ածանցավոր։          

անվեհեր-ան-ածանց -վեհեր-արմատ-ածանցավոր,
անահ-ան-ածանց -ահ արմատ -ածանցավոր ,
մեծազոր-մեծ-արմատ -ա-հոդակապ-զոր -արմատ-բարդ,
անհաղթ-ան-ածանց-հաղթ-արմատ-ածանցավոր,
գըլխաբաց-գլուխ-արմատ-ա-հոդակապ-բաց- արմատ-բարդ
    
3․Մոխրագույնով նշված արտահայտությունները բացատրեք՝ օգտվելով տեքստից։աշնան օրերը-կյանքիս վերջին օրերը  սև հողին կերթամ ես գերի-ինձ կթաղեն հողի մեջ  միտք էր անում-մտածում էր  Իր կամքը լինի-նրա ասածով թող լինի։ Մենք մահինն ենք միշտ ու մահը մերը-ինչպես ծնվել ենք այդպես էլ կմահանանք։ Բայց որ աշխարքում ժառանգ ունենանք-Բայց որ մի երեխա ունենանք։ Մենք էլ նըրանով անմեռ կըմընանք-Մեր գործը կշարնակի ու մենք էլ նրանով կհիշվենք։


4․Բնութագրեք Ձենով Օհանին, Դավթին, Մսրա Մելիքին։ Ձեր բնութագրումները հիմնավորեք
։
Ձենով Օհանը շատ թուլամորթ էր, ու չէր կարող պաշտպանել իրեն ու Սասմա երկիրը։ Նա շատ բարձր ձայն ուներ, և դրա պատճառով անունը դրել են Ձենով Օհան։
Դավիթը ՝ինչպես իր հայր Առյուծ Մհերը ,շատ ուժեղ էր ու չէր ուզում, որ Մելիքի թրի տակով անցնել, որովհետև ուզում էր ցույց տալ ինչի կարելի է հասնել դեռ վաղ հասակում։ Մսրա Մելիքը շատ դաժան էր ու ինձ թվում է, նա չէր կարող կառավարել քաղաքը, որովհետև ամեն օր մի մարդ կսպաներ։Մելիքը ներքին վախերի մեջ էր , որ իր դեմ դուրս կգար Սասունցի Դավիթը։
Ինչո՞ւ Դավիթը հրաժարվեց անցնել Մելիքի թրի տակով։
Դավիթ չէր ուզում անցնել Մելիքի թրի տակով ,որովհետև նա գիտեր ինչով էր ավարտվելու ու պաշտպանեց իր հորեղբորը
Ինչո՞ւ Առյուծ Մհերն ու իր կիրը Դավիթի ծնվելուց հետո մահացան։
Դավիթի հայր ու մայրը մահացան, որովհետև դա Աստծո կամքն էր։

Posted in Հայրենագիտություն, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Գանձասար

Գանձասար- հայերեն (Գանձերի լեռ)։Վանքը հիմնադրվել է 12 դարում և պահպանվել է մինչև օրս կենտրոնի դերը Հասան-Ջալալյան իշխանների ջանքերով:Ես երբեք չեմ եղել բայց տեսնում եմ, որ շատ գեղեցիկ է։2008 թվականին կայացավ «մեծ հարսանիք», հարսանիքին ամուսնացավ 687 զույգ։550 ամուսնացել են սուրբ Ղազանչեցոց տաճարում, իսկ մյուս 137 զույգ ամուսնացել էին ՝Գանձասար վանքում։Իր անունն ստացել է Վանք գյուղի դիմաց գտնվող բլրի անունից, որի ընդերքում կան արծաթի և այլ մետաղների հանքեր։

Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Կարդում ենք գրաբար

  1. Նախադասությունը ժամանակակից հայերեն (աշխարհաբար) դարձրու: Գրաբար և աշխարհաբար նախադասությունները բարձրաձայն կարդա՛: Քո կարծիքով ո՞ր դեպքում է այն ավելի գեղեցիկ հնչում: : Լավ է կույր աչքով, քան կույր մտքով։ Ինձ դուր է գալիս գրաբարը
  2. Կոյր մտօք արտահայտությունն ինչպե՞ս ես հասկանում: Դրա հակառակ իմաստն արտահայտող բառը կամ բառակապակցությունը գտիր: Կոյր մտօք -խելացի,պայծառ միտք։Կույր մտօք նշանակում է կույր հոգի, չար մտադրություներ ունեցող,անզգամ։
  3. Մարդը կարո՞ղ է սրտով կույր լինել (գրաբ. կլինի` կոյր սրտիւ): Մարդը կարող է կույր սիրտ ունենալ ,օրինակ՝ անգութ,անխիղճ։
  4. Լավ է կոյր աչօք, քան կոյր մտօք նախադասության իմաստն աշխարհաբար քանի՞ ձևով կարող ես արտահայտել:Լավ է կույր աչքով, քան կույր մտքով։Լավ է աչքերը չտեսնեն , քան մտքով կույր լինել։
  5. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս նախադասությունը (նաադասությունն ազատ և ընդարձակ փոխադրիր):Լավ է կույր լինել աչքով , քան հոգով և մտքով։ Հասկանում եմ , որ կարող է մարդը կույր լինել ,բայց հոգում բարի։Ավելի լավ է չտեսնել աշխարհը աչքով ,բայց բարի հոգով աշխարհ շոշափել