Category: Առաջադրանքներ

Գտեք նախադասությունների կոչականները և կետադրեք:

-Ես քեզ երբեք չեմ ների, Մարկո ՛ս , քո այդ վատ արարքը, չեմ մոռանա:

-Աղջիկնե ՛ր, մի քանի վայրկյանից ավարտում եմ աշխատանքս և կգամ ձեզ հետ:

– Դու ՛ք, ամեն ինչ մոռացության եք տվել, անամոթներ:

– Միայնակ զբոսնում ես ,փոքրի՛կ ,միթե չես վախենում, ավազակներից:

-Սրիկանե ՛ր, այդ ամենի համար դուք դեռ պատասխան եք տալու:

2. Ուրիշի ուղղակի խոսք կետադրեք:

Գորտերը հպարտ հայտատարեցին․ -Մեր ճահիճից լավ տեղ աշխարհում չկա:

Տղան ծնողներին ասաց․

– Ես գնալու եմ հեռու երկիր և վերադառնալու եմ 10 տարուց:

Ուսուցիչը զգուշացրեց սովորողներին․

– Եթե դուք շարունակեն ձեզ անկարգ պահել, խիստ նկատողություն կստանաք:

Ոստիկանը կանգնեցրեց վարորդին և տեղեկացրեց․

– Դուք գերեզանցել եք մեքենայի արագույթունը, որի համար պետք է տուգանվեք:

3. Հեղինակի խոսքը դրեք ուրիշի ուղղակի խոսքի սկզբում, մեջտեղում, վերջում և կետադրեք:

Նապաստակները սարսափած ասացին․ -Մոտերքում գայլ է հայտնվել, շտապեք ձեր ձագուկներին թաքցնել բներում:

Թռչունները երգում էին,- շուտով գալու է գարունը,- այլևս սառը ձյան տակ հացի փշուրներ չենք փնտրելու:

Քույրը եղբորն ասաց,- այլևս չեմ օգնելու քեզ կատարել դասերդ,-դու մեծ տղա ես և կարող ես ինքնուրույն ամեն ինչ հասկանալ:

Հազար մեկ թվականի աշնանամուտին Անի քաղաքը ցնծության մեջ էր:Տրդատ ճարտարապետն ավարտել էր Անիի Մայր տաճարի կառուցումը:Գագիկ արքայի հրավերով եկել էին Հայոց աշխարհի բոլոր իշխանները ու հոգևորականները ,որպեսզի մասնակից լինեն տաճարի օծմանը:Հոյակերտ, վայելչատես տաճարը կանգնել էր իր բարձրաբերձ կամարներով ու զարդարուն խորանով: Տաճարի գլուխը ձուլվել էր ամպերին:Լուսարձակ ջահերի թրթռացող լույսը նման էր երաժշտական ելևէջի: Նրբահյուս քանդակների ու զարդանախշ սյուների վրա ծավալվող լույս մի սրբազան խորհրդավորություն էր ստեղծում շուրջը,այդ պահին գմբեթն ասես լողում էր երկնքում ,քանի որ շատ թեթև ու օդեղեն էր թվում:

1. Տեքստի միջից գտնել թվական և գրել, թե թվականի 4 տեսակներից որ խմբի մեջ է դա մտնում: Հազար մեկ-քանակական
2. Տեքստում գտնել 3 բարդ բառ և առանձնացնել արմատները:

Աշնանամուտ-աշուն-ա-մուտ,բարձրաբերձ-բարձր-ա-բերձ, հոյակերտ-հոյ-ա-կերտ

• Տեքստից դուրս գրել երկու անձնանիշ և երկու իրանիշ գոյական, գրել, թե ինչ հոլովով են դրանք դրված:

Իրանիշ-տաճարը-հայցական,գմբեթն-ուղղական,

Անձնանիշ-Տրդատ-ուղղական,Գագիկ-գործիական

• Տեքստից դուրս գրել մեկ նախադասություն, որում թվարկում կա:
• Գագիկ արքայի հրավերով եկել էին Հայոց աշխարհի բոլոր իշխանները ու հոգևորակաները որպեսզի մասնակից լինեն տաճարի օծմանը:

Մեր հերթական ճամփորդությունը դեպի Գետամեջ գյուղ էր:Առաջին մեր կանգառը Նոր Հարճնի եկեղեցի, մենք աղոթեցինք մեր զինվորների համար :Այնտեղ շքեղ տեսարան էր բացվում դեպի Հրազդան գետ :Հետո մենք գնացին հաց ուտելու լանջի վրա,այնտեղ հադիպեցինք ընկեր Դիանային և շաորնակեցինք մեր հիանալի ճամփորդությունը : Գետամեջ գյուղում հանդիպեցինք նկարչուհի Գայանեին և նրա մայրիկին :Այդ տան բոլոր հատվածները պատված էին Գայանեի նկարներով ,նա այդ ամենը ավարտել էր երկու տարում: Հրազդան գետի կամրջի տակ այնքան հետարքրքիր էր, մենք այնտեղ գտանք մեծ քարանձավ և մտանք : Վերադառնալիս եղանք Լևոնի թանգարանում, տեսանք նրա աշխատանքային իրերը, նա ամբողջ կյանքում փորել էր հետաքրքիր քարանձավը: Իմ այս ճամփորդությունը անմոռանալի էր…..

Երիտասարդ խեցգետինը մտածում էր. «Ինչո՞ւ իմ ընտանիքում բոլորը ետ-ետ են քայլում: Ուզում եմ առաջ քայլել սովորել, ինչպես գորտերը: Քիթս կկտրեմ, թե չկարողանամ սովորել»:
Խեցգետինն սկսեց թաքուն վարժություններ անել հարազատ գետի քարերի մեջ: Սկզբում շատ էր հոգնում.  Իրեն էս  ու էն կողմ էր տալիս, քերծում էր զրահն ու կոխկրտում ոտքերը: Բայց, քիչ – քիչ  վարժվեց: Այդպես է, չէ՞,  ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:
Երբ արդեն վստահ էր, որ հասել է նպատակին, կանգնեց իր ընտանիքի անդամների առջև ու ասաց.
— Նայե՛ք:
Ու մի  հպարտ քայլքով գնաց առաջ:
-Զավա՛կս, – հուզմունքից լաց եղավ նրա մայրը,-Հո չես գժվել: Խելքդ գլուխդ հավաքիր, քայլի՛ր եղբայրներիդ նման, որ քեզ շատ են սիրում:
Իսկ եղբայրները նայում ու փռթկացնում էին:
Հայրը   խիստ հայացքով նայեց նրան, հետո ասաց.
-Դե հերի՛ք է: Եթե ուզում ես մեզ հետ մնալ, քայլիր  սովորական խեցգետինների նման: Եթե չես լսի մեզ, գետը մեծ է. գնա ու մեր մասին մոռացիր:
Ճիշտ է՝ խեցգետնուկը սիրում էր իր հարազատներին, բայց  նա նաև հավատում էր, որ ինքը ճիշտ է, նա չէր կասկածում: Ի՞նչ պիտի աներ: Խեցգետինը համբուրեց մորը, հրաժեշտ տվեց հորն ու եղբայրներին ու ճամփա ընկավ դեպի մեծ աշխարհ:
Երբ անցնում էր գետով, գորտերը զարմանքից   շշմել էին: Էս տիկինները  հավաքվել էին իրար գլխի՝ սրանից-նրանից բամբասելու:
-Աշխարհը շուռ է եկել, -ասաց նրանցից մեկը,-նայեք այս խեցգետնին, ո՞վ է այսպիսի բան տեսել;
-Է՜, հարգանք չի մնացել,-ասաց մեկ ուրիշը:
-Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, -հառաչեց երրորդը:
Բայց խեցգետնուկը շարունակեց  գնալ իր ճամփով: Մի քիչ հետո  լսեց, որ իրեն մի մեծ, ծեր, խեցգետին է կանչում, որը տխուր դեմք ուներ ու մեն-մենակ կանգնել էր մի քարի մոտ:
-Բարի  օր,-ասաց երիտասարդ խեցգետինը:
Ծերուկը երկար նայեց նրան, հետո ասաց.
-Այս ի՞նչ ես անում: Ես էլ, երբ երիտասարդ էի, քեզ նման մտածում էի, որ խեցգտիններին պիտի սովորեցնել դեպի առաջ քայլել: Բայց տես, թե ինչի հասա. ապրում եմ մեն-մենակ, ու խեցգետինները ավելի շուտ լեզուները կկտրեն, քան թե կխոսեն ինձ հետ: Քանի դեռ ուշ չէ, ականջ արա ինձ, ապրի՛ր բոլորի նման, ու մի օր, շնորհակալ կլինես այս խորհրդի համար:
Երիտասարդ խեցգետինը չգիտեր ինչ պատասխանել ու լուռ մնաց: Բայց ինքն իրեն ասում էր.
-Չէ՛, ե՛ս եմ իրավացի:
Նա հրաժեշտ տվեց ծեր խեցգետնին, հպարտ-հպարտ շարունակեց իր ճանապարհը:
Տեսնես հեռու կգնա՞: Կհասնի՞ երջանկության: Կուղղի՞ այս աշխարհի բոլոր ծռությունները: Մենք դա չգիտենք, նա դեռ շարունակում է քայլել այնպես, ինչպես որոշել է: Միայն կարող ենք նրան հաջողություն մաղթել՝ասելով.
-ԲԱՐԻ՛ ՃԱՆԱՊԱՐՀ:

1. Տեքստի միջի կանաչով ընդգծված բառերից գտեք այս բառերին իմաստով հակառակ բառեր՝

Ողջույն-հրաժեշտ, ծեր-երիտասարդ, առաջ-ետ, կարճ-երկար, օտարներ-հարազատներ, աղմկոտ-լուռ, սխալ-իրավացի, փոքր-մեծ:

2.«Երիտասարդ խեցգետինը»-ից գտեք այս բառերին իմաստով հակառակ բառեր՝

Ծեր-երիտասարդ, առաջ-ետ, գտնել-կորցնել, օտար-հարազատ, հանգստություն-անհանգստություն, այլանդակ-գեղանի, մեղմորեն-խստորեն, վախկոտ-քաջ, թշնամիներ-բարեկամ, փոքր-մեծ:

3. Գտեք յուրաքանչյուր բառաշարքում ավելորդ բառը:

Ա. Մրջյուն, սարդ, խեցգետին, լուսատիտիկ, կարիճ:

Բ. Հող, մասրենի, ավազ, քար, ջուր, կրակ:

Գ. Առավոտ, ծիածան, քամի, արթնանալ, աստղեր:

4. Շարունակեք նախադասությունները:

• Մարդկանց ոտքերը նրա համար են, որ քայլեն:
• Խեցգետինները հետ-հետ են քայլում, որովհետև բնությունն է այդպիսին:
• Մի մարդ լողալ չգիտեր, բայց պարզվեց, որ կարող է:
• Խոտերը կանաչ գույն են, իսկ ծաղիկները երփներանգ:
• Լուսաբացին արևը շատ մեղմ է, քանի որ դեռ չի արթնացել:

Առաջադրանքներ տեքստի վերաբերյալ

1. Բացատրիր հետևյալ միտքը՝ ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես:

Այս միտքը նշանակում է, որ պետք է միշտ նպատակասլաց լինես:

2. Բնութագրեք երիտասարդ խեցգետնին:

Երիտասարդ խեցգետինը չհանձնվող ու նպատակասլաց խեցգետին էր :

3. Ինչո՞վ էր նա տարբերվում մյուս խեցգետիններից:

Այս խեցգետինը առաջ էր քայլում ու շատ ինքնավստահ էր:

4. Քո կարծիքով ինչո՞ւ էին բոլորը զարմանում երիտասարդ խեցգետնի վրա և ծաղրում նրան:

Բոլորը զարմանում էին, որովհետև նրանք չէին տեսել, որ խեցգետինը առաջ գնար, նա նման չէր ոչ մեկին :

5. Եթե համեմատելու լինենք երիտասարդ խեցգետնին և մյուսներին, բնավորության ի՞նչ կարևոր գիծ ուներ նա, որ մյուսները չունեին:

Նա շատ նպատակասլաց խեցգետին էր, ու չէր հուսահատվում:

6. Ի՞նչ է սովորեցնում այս պատմվածքը:

Պետք է նպատակ ունենաս ու քո վրա շատ աշխատես , որպեսզի հասնես երազանքիդ:

Մի օր Մարթան Մերիին ցատկապարան նվիրեց և, Մերին ամբողջ օրը ցատկեց: Ցատկելով հասավ մինչև բակ և տեսավ Շիկահավին: Շիկահավը Մերիին ցույց էր տվել խորհրդավոր պարտեզի բանալին ՝մնում էր իմանալ, թե որտեղ է դուռը: Այգեպան Բենը տեսավ նրան ցատկելուց ու զարմացավ ,ասես նա առաջին անգամ տեսած լիներ Մերիին:

Մարդիկ լավ է , որ տարբերվում են , չի կարելի ուրիշների մասին բամբասել: