• Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլին Թե ուզում ես չսուզվել ճահճուտները անհունի Պիտի աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանա Այնպե՜ս արա, որ կյանքում ո՜չ մի գանգատ չիմանաս Խմի՜ր թախիծը հոգու, որպես հրճվանք ու գինի Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս — Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի…

Առաջադրանքներ

Բանաստեղծությունը ականջները փակ տասն անգամ կարդացեք և գրեք, թե ըստ ձեզ ինչի մասին է այն։ Այս բանաստեղծություն նրա մասին է, որ կյանքը ինչ տալիս է պետք է խնամես ,պահես, իսկ եթե չպահես դու անիմաստ կապրես մինչև կյաքիդ վերջ։

Ինչպե՞ս եք հասկանում այս տողերը՝ Կյանքը հավերժ է ու երբեք չի վերջանում ,նույնիսկ երբ դու մահանաս դու հավերժ կապրում մարդկանց հույսի մեջ։
Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի.

Բանաստեղծությունից դուրս գրեք 7 գոյական, 3 ածական:

Աշխարհը,հրճվանք,հոգի,կյանք,ճահճուտ,գինի,թախիծ,

անուշ,ցանկալի

Բանաստեղծությունից դուրս գրեք մեկ ածանցավոր և մեկ բարդ բառ: Անհուն,ճահճուտների

Բանաստեղծն աշխարհ ասելով ի՞նչն ի նկատի ունի:

Կյանքը, որը երբեք չի վերջանում ու չի էլ վերջանալու ։

Բանաստեղծությունը սովորեք անգիր, ձայնագրվեք, տեղադրեք բլոգում:;

1. Որոշեք՝ ընդգծված բառերը որ հոլովով են դրված:

Նրանք մոտեցան կախարդական ծառին: Ծառին-տրական

Հայրենիքից հեռու ապրող մարդը միշտ տխուր և միայնակ է: հայրենիքից-բացառական, մարդը-ուղղական

Դա մի շքեղ շինություն էր, որը գտնվում էր քաղաքից հեռու բլրի վրա: Քաղաքից-բացառական, բլրի-սեռական,

Մոտենալով կարկաչուն գետակին տղան փայտով ստուգեց խորությունը և զգուշորեն ոտքը մտցրեց ջրի մեջ: Գետակին-տրական,  փայտով-գործիական, ոտքը-հայցական ,ջրի մեջ-ներգոյական

Երկնքի կապույտ անդորրության մեջ երևում էին արևի առաջին շողերը, որոնք ավետում էին պայծառ օր: երկնքի -սեռական, արևի-սեռական, շողերը-ուղղական, օր-ուղղական

2. Հոլովեք հետևյալ բառերը՝ քար, քաղաք, սահնակ, մայր, աշուն, գլուխ, բնություն: 

Ուղղական, քաղաք, սահնակ, մայր, աշուն, գլուխ, բնություն 

Սեռական քարի, քաղաքի, սահնակի, մոր, աշնան, գլխի, բնության 

Տրական   քարին, քաղաքին, սահնակին, մորը, աշնանը, գլխին, բնությանը 

Հայցական  քարը, քաղաքը, սահնակը, մայրը, աշունը, գլուխը, բնությունը 

Բացառական քարից, քաղաքից, սահնակից, մորից, աշունից, գլխից, բնությանից 

Գործիական  քարով, քաղաքով, սահնակով,մորով,աշունով,գլխով,բնությունով,

Ներ գոյական, քարի մեջ,քաղաքում,սահնակում,մոր մեջ,աշնանը ,բնության մեջ

3. Լրացրեք աղյուսակը

Հարցական բառ	3 գոյական	Հոլովի անունը
Ո՞վ	Մարդ աղջիկ տղա	Ուղական
Ո՞ւմ	Մարդու տղայի աղջկա	Հայցական
Ինչի՞ց	սեղանից, քարից, կավից	Բացառական
Ինչո՞վ	Սեղանով,քարով,կավով	Գործիական
Ո՞ւմ մեջ	տղայի մեջ, կնոջ մեջ	Ներգոյական
Ինչի՞	Սեղանի,քարի,կավի	Սեռական
Ինչի՞ն	Սեղանին,քարին,կավին	Տրական

Հայկական հին զրույցը պատմում է, որ հայերի սերը դեպի գիրքն ու գիրն իրոք, անսահման է: Հայկական այբուբենի ստեղծողների՝ Մեսրոբ Մաշտոցի ու Սահակ Պարթևի պաշտամունքը սկզբում ծնվել է ու զարգացել ժողովրդի մեջ, եկեղեցու կողմից: Հայ պատմաբանները և անգամ հասարակ արտագրողները ժողովրդի կողմից միշտ էլ հարգված են եղել: Իսկ գրքերը պահվել են բոլոր ընտանիքներում, անգամ եթե այդ ընտանիքի անդամները կարդալ չեն իմացել:

Տիրակալ Լենկթեմուրը սրբազան դող էր զգում գրքերի հանդեպ: Իր ռազմական սայլախմբի մեջ տեղադրված էր մի գրադարան, որի հատորների քանակը հասնում էր մի քանի հազարի: Նա լավ գիտեր, որ Հայաստանում կարելի է իր գրադարանը զգալի չափով հարստացնել: Ու երբ որ հաստատում էր իր կայսրության հյուսիսային սահմանները ու ճամփորդում էր սարերով, նրա զինվորները պարբերաբար զեկուցում էին նրան, թե քանի հատոր գիրք են զավթել շրջակայքի գյուղերի բնակիչներից: Երբեմն Լենկթեմուրը հետ էր վերադարձնում զավթածը գրքատերերին, եթե նրանք կարողանում էին մեծ նյութական հատուցում առաջարկել փոխարենը:

Թշնամիները համոզված էին, որ գիրք ունեցող հայը ավելի սարսափելի է, քան հասարակ գյուղացին: Եվ նրանք ամենուր փնտրում էին այդ մագաղաթները և հայտնաբերելու դեպքում՝ ոչնչացնում: Թշնամու հարձակումների կամ բնական վտանգների ժամանակ մարդիկ թողնում էին իրենց տները, բայց գրքերը փրկում էին կամ հորում էին հողի մեջ:

Պատահում էր, որ դեպի անապատ փախած, մահամերձ, հյուծված հայ կանայք անապատի ավազների վրա մատով գրում էին հայկական այբուբենի տառերը և արտասանում էին նրա հնչյունները իրենց երեխաների համար: Քամին խառնում էր ու ջնջում գրվածները, քայց նրանք նորից ու նորից գրում էին ու դրանով փրկում էին իրենց լեզուն ու գրերը: Իսկ հողի մեջ պահված գրքերը մինչև այսօր դեռ գտնված չեն: Ասում են, որ նրանք սպասում են այն ժամին, երբ բոլոր հայերը միասին կհավաքվեն: Հավաքված հայերից վերջինի մոտ կլինի բանալի, որը նա լռության մեջ կմոտեցնի հողի քարերին ու գրքերը ի պատասխան կխշշան հողի տակից իրենց էջերով:

Բնագիտական ուսումնասիրության համար մեծ նշանակություն ունեն չափումները: Դրա համար օգտագործվում են մեծությունները և դրանց միավորները:

Հաճախ ենք լսում հետևյալ արտահայտությունները. Եթե մրսել ես, տաք թեյ խմիր․ կամ էլ՝ ամռանը եղանակները ավելի տաք են, քան ձմռանը: Երկու դեպքում էլ խոսքը  մեծության՝ ջերմաստիճանի մասին է: Մի դեպքում խոսքը հեղուկի (թեյի), մյուս դեպքում օդի ջերմաստիճանի մասին է։

Երբ խոսում ես առարկայի ձգվածության կամ երկու առարկաների միջև եղած հեռավորության մասին, օգտագործում ես քեզ հայտնի մեկ այլ մեծություն՝ երկարությունը:

Երբ կշեռքով կշռում ես խնձորները, ապա իմանում ես նրանց զանգ­վածը, որը նույնպես մեծություն է: Մեծություն է նաև ժամանակը, որի միջոցով որոշվում է որևէ գործընթացի կամ երևույթի տևողությունը: Յուրաքանչյուր մեծություն մեզ որոշակի պատկերացում է տալիս մարմնի կամ երևույթի այս կամ այն հատկության մասին: Ցանկացած մեծություն (երկարություն, ժամանակ, զանգված, ջերմաստիճան) կա­րելի է չափել, դրա համար օգտագործվում են չափման միավորներ: Իսկ ի՞նչ է չափման միավորը: Պատկերացրու, որ երկու աշակերտի, որոնցից մեկը բարձրահասակ է, մյուսը՝ կարճահասակ, հանձնարարվել է քայլերով չափել դպրոցի խաղահրապարակի երկարությունը: Երկու աշակերտները միևնույն տեղից և միևնույն գծով քայլերով չափեցին խաղահրապարակի երկարությունը: Բարձրահասակ աշակերտի քայ­լերի թիվը կազմեց 90. իսկ ցածրահասակինը’ 100: Տվյալ դեպքում քայլը երկարության չափման միավորն է: Սակայն նշված օրինակից ակնհայտ է դառնում, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի իր քայլի երկա­րությունը: Նման ձևով երկարություն չափելու դեպքում կառաջանա խառնաշփոթ, որից անհնար կլինի գլուխ հանել:

Գիտնականները հարմարության համար սահմանել են չափման միա­վորների միասնական համակարգ: Օրինակ՝ ինչպես արդեն գիտես, ջեր­մաստիճանը չափվում է աստիճաններով, երկարությունը՝ մետրերով, զանգվածը՝ գրամներով, կիլոգրամներով և այլն, ժամանակը՝ ժամերով, րոպեներով, վայրկյաններով:

Քանոնի կամ չափման գործիքի յուրաքանչյուր բաժանում համապատասխանում է որոշակի չափման միավորի: Նրանք բոլորը ունեն մի ընդհանուր հատկանիշ բաժանումներով սանդղակներ։ Օրինակ՝ քանոնի վրա կարելի է գտնել բաժանումեր, որոնք համապատասխանում են մեկ սանտիմետրին և մեկ միլիմետրին, կշեռքի վրա՝ համապատասխան գրամին և կիլոգրամին, իսկ ժամացույցի վրա էլ՝ համապատասխան րոպեին և ժամին:

Часто во время дождя ты стоишь у окна, смотришь и  слушаешь. Тебе начинает казаться, что у всех вещей  есть голоса, что они умеют разговаривать. И твои  карандаши, правда?
Слышишь, говорит красный:
– Я – мак, я – огонь, я – малина!
Вслед за ним откликается оранжевый:
– Я – морковь, я – апельсин!
Жёлтый тоже не молчит:
– Я – цыплёнок, я – пшеница, я – солнце!
И зелёный шелестит:
– Я – трава, я – сады, я – леса!
И синий говорит:
– Я – колокольчик, я – небо, я – море!
И фиолетовый шепчет:
– Я – фиалка, я – сирень!
Но дождь перестаёт, и на небе появляется радуга.
– Смотрите! –говорит красный. – Радуга – это я!
– И я! – говорит оранжевый.
– И я! – улыбается жёлтый.
– И я! – радуется зелёный.
– И я! – восклицает голубой.

– И я! – веселится синий.
– И я! – смеётся фиолетовый.
Все рады: в радуге – и маки, и апельсины, и пшеница,  и трава, и небо, и фиалки. В ней всё!

В рассказе “Разговор красок” найдём предложения с вопро си-тельным и восклицательным знаком. Выразительно прочитаем их.
Мак – красный. А колокольчик, фиалка, ромашка, василёк, сирень?
Распределим роли. Прочитаем рассказ в лицах. Сколько человек  нужно, чтобы выполнить задание.

колокольчик-синий

фиалка-фиолетовая

ромашка-белая

василёк-синий

сирень-фиолетовая

Краски

Если, кроме чёрной,
Нет в запасе красок,
То не нарисуешь
Ни чудес, ни сказок.
Если, кроме чёрной,
Есть другие краски,
То рисуй картинку
Смело, без опаски.
Для чего? А просто,
Чтобы всем на свете
Мир казался ярким,
А не в чёрном цвете!

1. Առանձնացրեք գոյականների վերջավորությունները և գոյականները գրեք ուղիղ ձևով:  Մեքենայով, ավազից, անտառում քաղաքից, տառերին, սեղանի, լուսամուտից, մարդկանցով, երեխաների, գրչատուփին, մատներով, ստեղնաշարին:

Մեքենայով-մեքենա-յով,ավազից-ավազ-ից,անտառում-անտառ-ում,քաղաքից-քաղաք-ից,տառերին-տառեր-ին,սեղանի-սեղան-ի,լուսամուտից-լուսամուտ-ից,մարդկանցով-մարդիկ-անցով,երեխաների-երեխա-ների,գրչատուփին-գրչատուփ-ին,մատներով-մատներ-ով,ստեղնաշարին-ստեղնաշար-ին

• Փորձեք առանձնացնել վերջավորություն և ածանց ունեցող գոյականները:
  Գրքային, գրքից, մեքենայով, քաղաքից, անգլուխ, մսոտ, մսից, քաղաքային, յուղոտ, բախտից, անբախտ, գլխավոր, գլխով, մարմնին, անմարմին:

Գրքից,քաղաքից,մսից,բախտից,մարմին, գլխով

• Բայերից ություն ածանցի միջոցով ստացեք գոյականներ:
  Լավանալ, մեծանալ, թանկանալ, չորանալ, բարձրանալ, տաքանալ, գեղեցկանալ, վատանալ:  Տաքություն,գեղեցկություն,չորություն,բարձրություն,մեծություն,թանկություն,լավություն,վատությունը
• Որոշեք, թե որ հոլովով են դրված հետևյալ գոյականները և մեկական օրինակ դուք ավելացրեք: 

Փողից-բացառական,  ձեռքով-գործիական, փշին-տրական, սրտում-ներ գոյական, աչքի-սեռական:

Խաղից-բացառական,տառով-գործիական,ծառին-տրական, գյուղում-ներգոյական, լույսի-սեռական