Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Արևմտահայերեն, Uncategorized

Արևմտահայերեն

ԱՂԻ ՎԱՃԱՌՈՐԴԸ ԵՒ ԻՐ ԷՇԸ

Ժամանակին աղի վաճառորդ մը կար, որ մօտակայ քաղաքէն աղ կը գնէր եւ
պարկերը իշուն վրայ բեռցնելով կը ծախէր շուրջի գիւղերուն։ Ճամբուն վրայ կար
գետակ մը, ուրկէ կ’անցնէին։ Սակայն քանի որ կամուրջ չկար եւ ջուրն ալ խորունկ չէր,
գետակը կ’ացնէին ջուր մտնելով: Օր մը, մարդուն չար բախտէն, էշը կը սահի եւ ջուրին
մէջ կ’իյնայ։ Աղերուն մեծ մասը կը լուծուի ջուրին մէջ: Երբ էշը դարձեալ կը կանգնի, կը
զգայ, որ բեռը բաւական թեթեւցած է։
Այդ օրուընէ սկսեալ, ամէն անգամ որ էշը գետակէն պիտի անցնէր, կ’իյնար
ջուրին մէջ։ Վաճառորդը ի վերջոյ կը սկսի կասկածիլ, որ էշը դիտմամբ* կ’իյնայ՝ բեռը
թեթեւցնելու համար։ Ուրեմն կ’որոշէ անոր դաս մը տալ։ Յաջորդ քաղաք երթալուն,
աղի փոխարէն բամպակ կը գնէ ու կը բեռցնէ իշուն վրայ։ Էշը կը զգայ, որ բեռը աւելի
թեթեւ է, բայց կը մտածէ, որ եթէ դարձեալ ջուրը իյնայ, ա՛լ աւելի պիտի թեթեւնայ։
Ուստի, ըստ սովորութեան, դարձեալ կ’իյնայ ջուրին մէջ։ Բայց երբ կը փորձէ կանգնիլ,
բեռան ծանրութիւնը զինք կրկին վար կը ձգէ, որովհետեւ բամպակը ջուր ծծած եւ շատ
ծանրացած էր։ Վաճառորդը լաւ մը կը ծեծէ իշուն, մինչեւ որ կանգնի եւ այդ ծանրացած
բեռով քալէ։ Այդ օրուընէ սկսեալ, էշը կարելին կ’ընէ դարձեալ ջուրը չիյնալու։
Պատմուածքը ցոյց կու տայ, որ մեր գործը դիւրացնելու համար եթէ խաբէութեան
դիմենք, հետեւանքը գէշ կ’ըլլայ:

կը գնէ-գնում էր
կը ծախէր-ծախում էր
կը բեռցնէ-բռնում է
կ’անցնէին-անցում է
կ’որոշէ-որոշում է
կը լուծուի-լուծվում է
կ’իյնայ-ընկնում է
կը փորձէ-փորձում է
կ’ըլլայ-լինում է
կզգա- զգում է
կը կանգնի-կանգնում է
կը ծեծէ -ծեծում է
կը մտածէ-մտածում է
կու տայ-տալիս է








Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Լեզվական աշխատանք

315. Փակագծում տրված գոյականները եզակի կամ հոգնա կի ձևով գրի՛ր (պահանջվող ձևն ինչպե՞ս գտար):

    (Տղա)Տղան  համարձակ առաջ եկավ: (Օր) Օրերը ամառանոցում արագ ու հետաքրքիր են անցնում: Ծովափի ժայռերին թառել են սպիտակ  թռչունները(թռչուն): (Ոստիկան)  Ոստիկանները այդ տանը մի իսկական գազանանոց հայտնաբերեցին: (Մարդ) Մարդիկ  կարող են հիսուն ձևով «այո» ասել, բայց այդ բառի գրության միայն մեկ (ձև) ձև կա: Այդ լճի (ջուր)  ջուրը երբեք չի սառչում: Մաքուր, անձրևից դեռ թաց (փողոց)փողոցը դատարկ էր: Հավանաբար (մարդ)  մարդիկ քնած էին:

Ենթական հարամարեցրեցի ստորոգյալին

Կարդալ ավելին
Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Լեզվական աշխատանք 308-314


308.
Տրված նախադասություններից հերթով բառեր հանի՛ր այնպես, որ ամեն անգամ պահպանվի նախադասությունը:

            Օրինակ՝

Տիրակալն իր սիրելի անտառի հարազատ խշշոցը հիշեց:
Տիրակալը սիրելի անտառի հարազատ խշշոցը հիշեց:
Տիրակալը սիրելի անտառի խշշոցը հիշեց:
Տիրակալը անտառի խշշոցը հիշեց:
Տիրակալը խշշոցը հիշեց:
Տիրակալը հիշեց:
Հիշեց:

Ամառային արեգակը շիկացրեց բազմահարկ տների պատերը:
Ամառային արեգակը շիկացրեց  տների պատերը:
Ամառային արեգակը շիկացրեց  պատերը:

Արեգակը շիկացրեց տների պատերը:

 Արեգակը շիկացրերց պատերը։
 Արեգակը շիկացրերց ։
  Շիկացրերց։

Հետո այդ հսկայական արձանը տեղափոխեցին գետափ:
Հետո այդ արձանը տեղափոխեցին գետափ:
Հետո այդ  արձանը տեղափոխեցին։
Այդ արձանը տեղափոխեցին։
Արձանը տեղափոխեցին։
 Տեղափոխեցին։

 Հռչակավոր ճարտարապետի հանճարը միայն ճարտարապետությամբ    չսահմանափակվեց:

Ճարտարապետի հանճարը միայն ճարտարապետությամբ    չսահմանափակվեց:

Ճարտարապետի հանճարը ճարտարապետությամբ չսահմանափակվեց:

Հանճարը ճարտարապետությամբ չսահմանափակվեց:

Հանճարը չսահմանափակվեց:

Չսահմանափակվեց:
           

Սերունդները երկար հիշեցին նաև այդ մեծ գիտնականին:
Սերունդները երկար հիշեցին այդ մեծ գիտնականին;
Սերունդները հիշեցին այդ մեծ գիտնականին:
Սերունդները  հիշեցին այդ գիտնականին:
Սերունդները հիշեցին գիտնականին :
Սերունդները հիշեցին։
Հիշեցին։
Աշխարհը հնազանդորեն փռվեց Ալեքսանդրի ձիու ոտքերի առաջ:
Աշխարհը հնազանդորեն փռվեց Ալեքսանդրի ոտքերի առաջ:
Աշխարհը փռվեց Ալեքսանդրի  ոտքերի առաջ:

Աշխարհը փռվեց ոտքերի առաջ։
Աշխարհը փռվեց առաջ։
Աշխարհը փռվեց ։
Փռվեց։

Կարդալ ավելին
Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

Լեզվական աշխատանք

Նախադասության գլխավոր անդամներ

300. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացի՛ր:

            Ո՞վ ի՞նչ արեց:-Մարդը քնեց:
            Ի՞նչը ի՞նչ եղավ։ Երկինքը ներկվեց կարմրավուն գույնով:
            Ովքե՞ր ի՞նչեն անում: Աղջիկները պարում են:
            Ինչե՞րը ի՞նչ են լինում։ Կատուները  գզվում են:
            Ո՞վ ո՞վ է: Մայրիկս ռեժիսոր է։
            Ի՞նչը ինչպիսի՞ն է: Գարունը սիրուն է;

301. Նախադասության մեջ կետերը փոխարինի՛ր մի բառով, որ երևա, թե ո՞ւմ է վերագրվում ընդգծված հատկանիշը (վերագրել – վրան դնել, ավելացնել, տալ, ընծայել):

            Պապիկը  նորից մտախոհ նստեց:
            Նապաստակը  բոլորից արագ է վազում:
            Ընկեր Սոնան խիստ ուսուցիչ է:
            Միսաքը  իմ մոտ ընկերն է:
            Ժասմինը կատակասեր ու ժպտերես աղջիկ է:

303. Կետերի փոխարեն մի բառ գրի՛ր, որն ընդգծված բառի հետ պատասխանի ի՞նչ է անում, ի՞նչ է լինում, ո՞վ է, ի՞նչ է, ո՞րն է կամ ինչպիսի՞ն է հարցին:

            Օրինակ՝
Գայլը ոռնում է:
Ճռռացողը դռնակն էր:
Այգին դեղին է:

            Կակաչը սիրուն է:
            Ես Մարկն եմ:
            Մտնողը պապիկ  է:
            Կաթիլը ընկնում  է:
            Ընկերս պարում է:
            Եղանակը արևոտ   է:
            Իմ ծննդավայրը այստեղ է:

304. Նախադասության մեջ կետերի փոխարեն գրի՛ր մի բառ, որն ընդգծված հատկանիշը վերագրի առարկային:

            Փուչիկը գունավոր է:
            Անձրևը հորդ է:
            Դուք գեղեցիկ եք:
            Նա բարի  է:
            Կինը երիտասարդ էր:
            Երկինքը մաքուր էր:

305. Կետերի փոխարեն մի բառ գրի՛ր, որը նախադասության ընդգծված բառին վերագրվող հատկանիշ արտահայտի:

            Օրինակ՝
Եղնիկը զգուշավոր է:
Դու աշակերտ ես:

Տերևը  կարմիր է:
Ես  հնարամիտ  եմ:
Մեր բակը շատ մեծ է:
Ջրի թագավորությունը խորհրդավոր է:
Արևը  հրավառ  է:
Այս տարին  հաջողակ է:

306. Տրված առարկաներին երկուական հատկանիշ վերագրի՛ր: Ստացված նախադասությունների մեջ գրածդ բառը կամ արտահայտությունն ինչպե՞ս կանվանես:

            Օրինակ՝
Օր – Օրը պայծառ է: Օրը մթնեց:


   Նկարը գեղեցիկ է։ Նկարը պատռվեց։ Թիթեռը  գույնսգույն է։ Թիթեռը թռչեց։, Անտառը խորհրդավոր է ։Անտառում հրդեհվեց։, Քույրիկը քնքուշ է։ Քույրիկը լացեց։ Ճամփորդը  հմուտ  է։Ճամփորդը ճամփորդեց:

307. Փորձիր բացատրել, թե ինչո՞ւ են նախադասությունների մեջ ընդգծված բառերն անվանում ստորոգյալ (ստորոգելհայտնել, տրամաբանորեն ինչոր բան վերագրել առարկային, առարկայի մասին եղածը հաստատել):

            Վաղուց արդեն սարերը կանաչ են:
            Նրա ծիծաղն անգամ սիրելի է:
            Արագիլը ճնճղուկի ձագերին պաշտպանում էր օձից:
            Արագիլը հավատարիմ թռչուն է:
            Այդ թռչունի հայրենիքը մեր բակի ծառն է:
            Հորեղբայրը դժվար ճանապարհով էր եկել:
            Ցերեկները սովորաբար մի քիչ քնում է:
            Ամպերը գունդ-գունդ կուտակվել էին:

          Ստորոգյալները հաստատում են  առարկայի ինչպիսի լինելը և ինչ անելը ։

Posted in Մայրենի, Նախագծեր, Առաջադրանքներ, Երևանյան զբոսայգիներ, ԿԻՆՈՖՈՏՈ

Երևանյան զբոսայգիներ

Գարնանային արձակուրդներին մենք այցելեցինք «Կոմիտասի անվան պանթեոն»:Ես սիրով լուսանկարեցի հայ մեծերին: Իմ սիրելի Ուիլիյամ Սարոյանի հուշարձանը շատ հետաքրքիր լուծում ուներ: Հուշարձանը շատ հայկական էր:Ինձ հետաքրքրող միտք հուշեց, որ ավելի մանրակրկիտ ուսումնասիրեմ Սարոյանի կյանքը:Մոտ ժամանակներս կհրապարակեմ իմ էջում :

Posted in Մայրենի, Նախագծեր, Չարենցյան օրեր, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Չարենցյան մեդիափաթեթ

Կյանքը – երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, –
Կյանքը – կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը – կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, –
Կյանքը – ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը – երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, –
Կյանքը – կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …
Հարցեր
1.Քո կարծիքով այս բանաստեղծությամբ ի՞նչ է ուզում
ասել Չարենցը:

Բանաստեղծությունը անվերջության և հավերժության մասին է:Մեր հույսը մենակ կյանքի վրա է և երգի վրա է ։
2.Բացատրիր այս տողերը
Կյանքը – կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, –
Կյանքը – ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Մեր կյանքը ճամփորդություն է։Կյանքը չի կարող անվերջ լինել ամեն բանին կա սկիզբ և վերջ։
3.Նոր վերնագիր մտածիր:
Կյանքի ճամփորդությունը։


Բոլորը թափվել են փողոց,
Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոցԳիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ են ու բոց
Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Բոլորը թափվել են փողոց:

Հարցեր
1.Ո՞րն է քո ամենասիրելի եղանակը:
Անձրևը որովհետև հանգստացնում է և ջրում է բնությունը։
2.Դուրս գրիր մակդիրները:
շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ

3.Բացատրիր տվյալ տողերը
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերըկրակ են ու բոց:

Այս նախադասությունները նշանակում է, որ բոլորը գնացել են զբոսնելու և հիանալու գանան վարդերով,իսկ «սրտերը կրակ են ու բոց »դա նշանակում է, որ արդեն գարունը ջերմացրել է:




Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Ես իմ անուշ Հայաստանի ․․․ 5-8

  1. Բանաստեղծությունից դուրս գրիր 8 բարդ բառ և դրանց արմատներից մեկով կազմիր մեկական նոր բառ։
    երկաթագիր-գրագետ
    արնավառ-վառարան
    ողբաձայն-ձայնագիր
    վիշապաձայն-վիշապաքար
    անհյուրընկալ- ընկալող
    լուսապսակ-լուսավոր
    արևահամ-համտեսել


  2. Բանաստեղծությունից դուրս գրիր հետևյալ բառերի հոմանիշները՝ քամանաչա, հոտ, նազելի, մաքուր, ձյունամրրիկ, սպիտակ։
    քամանաչա-սազ
    հոտ – բույր
    նազելի- հեզաճկուն
    մաքուր -ջինջ
    ձյունամրիկ- բուք
    սպիտակ-ճերմակ
  3. Բանաստեղծությունից դուրս գրեք 10 ածական և դրանցով բառակապակցություններ կազմեք։
    անհաս բարձունք
    անհյուրընկալ մարդիկ
    արևահամ ծիրան
    ողբանվագ երգ
    վսեմ միտք
    հեզաճկուն գեղեցկուհի
    հազարամյա գտածոներ
    հնամյա եկեղեցիներ
    երկաթագիր մատյան
Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ, Uncategorized

Եղիշե Չարենց Ես իմ անուշ Հայաստանի ․․․

  1. Բանաստեղծությունն ուշադիր կարդա և որոշիր, թե ում կամ ինչին է նվիրված այն։ Պատասխանդ հիմնավորիր։
    Սա նիվիրված է Հայաստանին,ամեն տողը սիրո բնութագիր է։
  2. Բանաստեղծությունից դուրս գրիր այն տունը, որն ամենից շատ է քեզ հոգեհարազատ և բացատրիր, թե ինչո՞ւ է այդպես։

    Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բառն եմ սիրում,
    Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
    Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման
    Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պարն եմ սիրում:
    Սա նվեր է Հայաստանին, իր սիրով և իմաստով։
  3. Գտիր այն տողերը, որտեղ քո կարծիքով բանաստեղծը խտացնում է իր ասելիքը։
    Աշխարհ անցիր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա,
    Ինչպես անհաս փառքի ճամփա` ես իմ Մասիս սարն եմ սիրում:

  4. Բանաստեղծությունից դուրս գրիր քեզ համար անծանոթ բառերը, բառարանով դրանք բացատրիր և դրանցով նախադասություններ կազմիր։

    արնավառ -կարմիր
    վսեմ-ազնիվ
    Արծիվը սլանում էր դեպի վսեմ լեռները։
    Արնավառ արևը ներկեց երկինքը։
  5. Փորձիր բացատրել․ Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում — ինչո՞ւ է լարը լացակումած։
    Որովհետև մեր ճակատագիրրը շատ դաժան է եղել։Մեր երգերը ողբաձայն են
Posted in Մայրենի, Առաջադրանքներ

ՇԱՐԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆ 290-295

Նախադասություն

291. Ա և Բ բառախմբերի տարբերությունը բացատրի՛ր: Ո՞ր բառախումբն ես նախադասություն համարում:

Ա. Ջրի մի նա ամբողջ առանց դեգերել էր շաբաթ անապատում: – Բ. Նա մի          ամբողջ շաբաթ առանց ջրի դեգերել էր անապատում:


  Ա. Դիմավորեցին քարավանապետն ուխտավորին ուղտապանները ու     կատակով հյուծված: – Բ. Քարավանապետն ու ուղտապանները կատակով     դիմավորեցին հյուծված ուղտավորին:
    Ա. Դուրս գալ երկար սևամորուք ուխտավորի շտապեց հագուստով նեղ կիրճով   քաղաքից մարդը: – Բ. Ուխտավորի երկար հագուստով սևամորուք մարդը          շտապեց նեղ կիրճով քաղաքից դուրս գալ:
Ա բառախմբում բառերը խառն են, իսկ Բ խմբում գրված է նախադասություն։


292. Տրված բառախմբերը վերածի՛ր նախադասությունների՝ առանց փոխելու բառերի հաջորդականությունը: Բացատրի՛ր, թե ինչպե՞ս կատարեցիր աոաջադրանքը:

           Թշնամի, բանակ, շրջապատել, քաղաք։
            Մայրամուտ, արեգակ, պալատներ, կարմիր, ներկել:
            Փախստական, բարձրանալ, ժայռեր, մեկ, վրա:
            Այնտեղ, ժայռեր, մեջ, մարդիկ, իսկական, տներ, փորել:
Թշնամու բանակը շրջպատել էր քաղաքը։
Մայրամուտի արեգակը կարմիր ներկել էր պալատը։
Փախստական ժայռերը մեկը մեկի վրա են բարձրանում։
Այնտեղ ժայռերի մեջ մարդիկ իսկական տներ էին փորել։

293. Բացատրի՛ր՝ ինչո՞ւ տրված բառախմբերը նախադասություններ չեն: Դրանք վերածի՛ր նախադասությունների:

            Նրանց քաղաքները հինգ հազար տարի առաջ գոյություն են ունեցել
            «Բիբլիա» հայերեն «գիրք» Աստվածաշունչն է։
            Հին դարերում Հյուսիսային Աֆրիկայում մի քանի քաղաքակրթություններ          իրար հաջորդեցին։
    Եգիպտացիներից հետո այդ երկրում փյունիկցիները՝ հին աշխարհի հիմնական      առևտրականներն ու ծովագնացները էին։
  Կարթագենը Հռոմի գլխավոր ախոյանը էր։ Փյունիկցիները Վասկո դե Գամայից երկու հազար տարի առաջ հարավից   Աֆրիկան հայտնաբերել էին։

294. Փորձի՛ր բացատրել, թե ի՞նչ է նախադասությունը:
Նախադասությունը ՝ իմաստ արտահայտող բառերի խումբ է, որը ունի սկիզբ և վերջ։Սկզբում սկսում ենք մեծատառով, իսկ վերջում դնում ենք վերջակետ։

295. Տրված տեքստում նախադասություններն առանձնացրո՛ւ (սկսի՛ր մեծատառով, վերջակետերը դի՛ր):

 Եզոպոսի առակներից մեկում այսպիսի բան է պատմվում , ընկերոջից շատ ձուկ
որսալու համար մեկը պղտորում է ջուրը։Հավանաբար այդտեղից էլ առաջացել է «պղտոր ջրում ձուկ որսալ»արտահայտությունը ։Դա գործածվում է խառնաշփոթ դրություն ստեղծող ու դրանից օգուտ քաղող մարդու մասին: