Category: Առաջադրանքներ

1. Ե՞րբ է լույսը բեկվում: Ինչո՞վ է լույսի բեկումը տարբերվում անդրադարձումից:

Մի թափանցիկ միջավայրից մյուսի մեջ անցնելու ժամանակ   լույսը
բեկվում է և անկման կետում լույսի ճառագայթը փոխում է իր ուղղությունը ։ Իսկ անդրադարձման ժամանակ մարմինները լույսի աղբյուրներից իրենց վրա ընկած լույսն անդրադարձնում են:

2. Ի՞նչ է ոսպնյակը:

Ոսպնյակ է կոչվում երկու կողմից գնդային մակերևույթներով սահմանափակված թափանցիկ մարմինը։ Ոսպնյակները լինում են վեց տեսակի ՝ երկ-ուռուցիկ, հարթ-ուռուցիկ, գոգավոր-ուռուցիկ, երկգոգավոր, հարթ-գոգավոր և ուռուցիկ-գոգավոր։

3. Ո՞ր կետն է կոչվում ոսպնյակի կիզակետ:
4.Ի՞նչ օրենքով է կատարվում լույսի անդրադարձումը։
Լույսը լավ են անդրադարձնում հայելային, ողորկ մակերևույթները։Փորձը հաստատում է, որ հայելիները լույսն անդրադարձնում են որոշակի օրենքով, որը կոչվում է անդրադարձման օրենք
5.Նշի՛ր հայելիների տեսակները

Հայելիները լինում են հարթ, ուռուցիկ և գոգավոր:

6.Ո՞ր անկյուն է կոչվում անդրադարձման անկյուն։
Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:

1. Ներկայացրե՛ք Կրասոսի արշավանքը Արևելք և Արտավազդ 2-րդի դիրքորոշումը։
   
2. Ք․ա․ 54 թ․ Կրասոսի 50-հազարանոց բանակը ժամանեց Ասորիք։ Նա ծրագրել էր ջախջախել պարթևներին և հասնել Հնդկաստան։ 54․ թ․ գարնանը Կրասոսն ու Արտավազդը հանդիպեցին Ասորիքում։ Արտավազդը Կրասոսին խոստացավ տրամադրել 16-հազարանոց այրուձի և 24-հազարանոց հետևակ։ Հայոց արքան նաև առաջարկեց պարթևների դեմ արշավանքը կազմակերպել ոչ թե Ասորիքի անապատներով, այլ Հայաստանի հարավային տարածքով, որի լեռնային պայմանները կապահովեին պարթևական զորքի թուլացմանը։ Կրասոսը մերժեց Արտավազդի առաջարկությունը և որոշեց գնալ կարճ, սակայն վտանգավոր ճանապարհով։ Հայկական և պարթևական ուժերի միացմանը խոչընդոտելու նպատակով պարթևների թագավոր Օրոդես II-ի գլխավորած զինված ուժերը հարձակվեցին Հայաստանի սահմանամերձ տարածքների վրա, ինչի արդյունքում Արտավազդի մոտ չհաջողվեց օգնական զորք ուղարկել Կրասոսին։ Կրասոսն այդ ամենն ընկալեց որպես դավաճանություն և հայտարարեց, որ պատժելու է Արտավազդին։ Նման վերաբերմունքի պայմաններում Արտավազդ II-ը պետք է փոխեր իր քաղաքական ուղղվածությունը և դաշինք առաջարկեր Օրոդես II-ին, որը մեծ սիրով ընդունեց այն։ Ք․ա․ 54 թ․ վերջերին Արտաշատում կնքվեց Հայ-պարթևական պայմանագիրը։ Ք․ա․ 53 թ․ գարնանը Կրասոսն անցավ Եփրատը և սկսեց իր արշավանքը դեպի Պարթևստան։ Չոր, տափաստանային կլիման, անսովոր շոգերն ու հիվանդությունները բարոյալքել էին հռոմեական զինվորներին, սակայն Կրասոսը համառորեն շարունակում էր առաջ գնալ։ Ք․ա․ 53 թ․ մայիսի 6-ին տեղի ունեցավ Խառանի ճակատամարտը, որում պարթև զորավար Սուրենը ջախջախում է հռոմեական զորքերին։ Սպանվեցին նաև Կրասոսը և նրա որդին։
3. Ի՞նչ ընթացք ունեցավ Անտոնիոսի արշավանքը։
   Պարթևստանում Ք․ա 38թ․գահը զավթեց Օրոդես II-ի որդի Հրհատը նա սպանելով իր հորը գահը նստեց։Նրա գահակալությամբ հայ-պարթևակա դաշինքը խզվեց։Շուտով արևելք արշավեո մեկ այլ հռոմեական զարավար՝Անտոնիոսը, որը նույնպես ծրագրել էր նվաճել Պարթևստանը։Նա, ելնելով Կրասոսի սխալներից, նախընտրեց արշավել Հայաստանի տարածքով ,ինչպես ժամանակին խորհուրդ էր տվել Արտավազդ II-ը։Հայոց արքան կրկին ստանձեց Արտաշատի պայմանագրով ունեցած պարտավորությունները։Նա Անտոսիոսին տրամադրեց օգնական զորք և թույլատրեց արշավել Հայաստանի տարածքով։Անտիոսը 100-հազարանոց բանակով Ք․ա 36թ․ սկսեց ռազմարշավը ,սակայն խայտառակ պարտություն կրեց։Այս արշավանքի ընթացքում կորցրին 44-հազար զինվոր
   
4. Հին հույն պատմիչ Պլուտարքոսը և Դիոն Կասիոսը ի՞նչ վկայություններ ունեն Արտավազդ 2-րդ մասին։
   ԱնտիոսնԱրտավազդին խաբելով,ձերբակալելով ,շղթայելով,մեծապես վարկաբեկել է Հռոմեական ժողովրդի հեղինակությունը․․․․դա տմարդի արարք էր. . . . ոչ մի այլ հռոմեացի երբեք այդչափ չէր նսեմացրել մեր անմահ ժողովրդին․․․․
5. Ինչո՞վ է նշանավորվել Արտաշես 2-րդի կառավարումը։
   Արտաշես II-ի գահակալումը։Ք․ա 30թ․իր զորքով վերադառնալով Պարթևստանից ՝Արտաշես II-ն ազատագրեց Հայաստանը։Նա ջախջախեց Հռոմի դաշնակից Ատրապականի արքային և նրա պետութունը միացրեց իր պետությանը։Արտաշես II-ը ջանքեր գործադրեց Հայաստանը վերադարձնելու իր եղբայրներին , սակայն հաջողություն չունեցավ։Արտաշես II-ը օգտվելով տասնամյա խաղաղության ժամանակամիջոցից ՝ շենացրեց ու կրկին հզորացրեց երկիրը ։Նա հատեց դրամներ՝ իր պատկերով ու «Արքայից արքա»մակագրությամբ ։
6. Ովքեր էին վերջին Արտաշեսյան գահակալները։
   Վերջին գահակալներ էին ՝
   Արտավազդ III
   Տիգրան IV և Էրատո
   Էրատո

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։

Ալեհույզ, հրաժեշտ, երբևէ, ընկույզ, պարտիզպան, վզկապ, հույզ, երթևեկել, ունևոր, թեթևություն, մարսել, աղոթք, Ալվարդ, օրիորդ, կանթեղ։

2.       Բառերը գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։

Գլուխկոնծի, առհասարակ, անթիվ-անհամար, կարծես թե, ութ հարյուր, առևտուր, ծափ-ծիծաղ։

3.       Գտնել հոմանիշների հինգ եռյակ․

Պոզ, քուն, մարգարե, խորխորատ, նախագուշակ, եղջյուր, նինջ, բաղձանք, վիհ, նիրհ, կիրճ, կոտոշ, իղձ, կանխասաց, ցանկություն։

1. Պոզ, եղջյուր, կոտոշ:
2. Քուն, նինջ, նիրհ:
3. Մարգարե, նախագուշակ, կանխասաց :
4. Բաղձանք, իղձ, ցանկություն:
5. խորխորատ, վիհ, կիրճ։

4.       Լրացնել հետևյալ առածները ՝ կետերի փոխարեն գրելով հականիշներ։

Ա Մեկ խոսիր, տաս լսիր։

Բ․ Խոսքը մեծին, ջուրը՝ փոքրին։

Գ․ Քամու բերածը քամին էլ կտանի։

Դ․ Մի գիժ քարը գցեց ծովը, հազար խելոք չկարողացան հանել։

5. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Ա․ Կանաչ հովտի մեջ այդպես անշարժ կանգնած էին ժայռը, կաղնին, մասրենին, ձին։

Բ․ Ծառերի տերևները, խոտերի ծղոտները, հովիտների նախշուն ծաղիկները ցողված  էին անձրևային կաթիլներով։

Գ․ Օրենքը պիտի պարտադիր լինի բոլորի համար՝ թե՛ իշխանի թե՛, ռամիկի թե՛, ճորտի։

Դ․ Գիշերվա թանաքն էլ վերջացել էր, և լույսը թափանցիկ, գունատ մատներով դեռ շոյում էր երիտասարդի ճակատը, մազերը, աչքերը:

Ի՞նչ է բնութագրում ջերմաստիճանը։
Ջերմաստիճանը բնութագրում է մարմնի տաքացման աստիճանը և ջերմային հավասարակշռության վիճակը։

Ե՞րբ են մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում։
Մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում են, երբ նրանց ջերմաստիճանները հավասարվում են։

Ջերմաչափների ի՞նչ տեսակներ գիտեք։
Գազային,հեղուկային,ջրային,
Ի՞նչպես պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից։

Մարդու մարմնի ջերմաստիճանը չափում են բժշկական ջերմաչափով: Ի տարբերություն սովորական ջերմաչափի` բժշկական ջերմաչափի խողովակի ստորին մասը նեղացված է, ինչի հետևանքով չափումից հետո ավելի ցածր ջերմաստիճան ունեցող միջավայր տեղափոխելիս ջերմաչափի ցուցմունքը չի փոխվում: Սնդիկի սյունը սկզբնական վիճակին վերադարձնելու համար անհրաժեշտ է ջերմաչափը թափահարել:

Ի՞նչ ջերմային երևույթներ գիտեք:
Խտացում,պնդեցում,գոլորշացում,հալում,եռում ջերմային ընդարձակում։

Ո՞ր երևույթներն են կոչվում հալում և պնդացում:
Նյութի անցումը պինդ վիճակից հեղուկ վիճակի կոչվում է հալում:
Հալման հակառակ երևույթը, երբ նյութը հեղուկ վիճակից անցնում է պինդ վիճակի, կոչվում է պնդացում:

Ո՞ր մեծությունն է կոչվում եռման ջերմաստիճան Ո:
Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում հեղուկը եռում է, կոչվում է եռման ջերմաստիճան։

Ո՞ր երևույթներն են կոչվում գոլորշացում և խտացում:
Հեղուկի գոլորշացումը տեղի է ունենում ցանկացած ջերմաստիճանում, սակայն որքան բարձր է ջերմաստիճանը, այնքան արագ է տեղի ունենում գոլորշացումը: Գոլորշացման արագությունը կախված է նաև հեղուկի տեսակից։

Ի՞նպես է առաջանում կայծակը:Ի՞նչ է որոտը:
Կայծակը առաջանում է էլեկտրական պարպումից։ Որոտը այն ձայնն է, որը հետևում է կայծակին։

Ի՞նչ է շանթարգելը, և ինպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից:
Այն մի մետաղյա ձող է, որը ամրացվում է շենքի վրա։ Կայծակը խփում է շանթարգելին և պարպվում գետնի մեջ։ Այսպիսով այդ էլեկտրական ուժեղ լիցքը շենքին հարվածելու կամ հրդեհ առաջացնելու փոխարեն մտնում է գետնի մեջ։
Կայծակի ժամանակ ինչպե՞ս պետք է վարվեք,եթե հայտվել եք բաց տարածքում:
Պետք է հեռու մնալ երկնասլաց առարկաներից, մետաղյա շինություններից, միայնակ ծառերից, խոտի դեզերից և ժայռերից:

Ո՞ր մարմին է կոչվում հաստատուն մագնիս:
Մարմիններ, որոնք երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները։
Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներ:
Մագնիսի այն մասը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն ամենաուժեղն է։
Ի՞նչ է կողմնացույցը, և ինչո՞վ է պայմանավորված նրա աշխատանքը:
Կողմնացույցը սարք է, որը ցույց է տալիս բևեռները: Կողմնացույցի աշխատանքը պայմանավորված է նրանով, որ Երկիրը նույնպես մագնիս է և ունի բևեռներ (հարավային և հյուսիսային):
Ձեզ հայտնի ո՞ր բնագավառներում են օգտագործվում մագնիսները:
Մագնիսների օգտագործման բնագավառը բավականին շատ է:

1․ Ե՞րբ ձևավորվեց Առաջին Եռապետությունը և ովքե՞ր էին Առաջին եռապետերը։
Պամպեոսը,համոզվելով, որ միայնակ չի կարող հասնել բացարձակ իշխանության,Ք․ա․ 60թ. համաձայնության եկավ Կեսարի և Կրասոսի հետ։Ստեղծվեց առաջին եռապետությունը։Նրանք երեքով սկսեցին վճռել Հռոմի բոլոր կարևոր հարցերը։

2․ Ո՞վ հաղթեց «Քաղաքացիական պատերազմում»։
Ք․ա․49թ․Կեսարն իր բանակով անցավ Ռուբիկա գետը, որն Իտալիայի հյուսիսային սահմանն էր։Պատերազմը դաժան էր և արյունալի։Զովեց Պամպեոսը, նրա կողմնակիցները պարտություն կրեցին։Հռոմեական տերության ամբողջ տարածքում ՝ Իսպանիայից մինչև Եփրատ,Բրիտանիայից մինչև Հյուսիսային Աֆրիկա , հաստատվեց Կեսարի իշխանությունը։

3․ Ի՞նչ էր պրինցիպատը։
Օգոստոսի հաստատած կառավարման համակարգը միապետություն էր ՝հանրապետության քողի տակ։Այն անվանում էին պրինցիպատ,այսինքն առաջին քաղաքացու կառավարումը։

4․ Ինչպե՞ս էր դրսևորվում Հռոմեական ոսկեդարը։

5․ Ինչո՞ւ Հռոմեական կայսրությունը տրոհվեց մասերի։

1.Հոլովի՛ր պայուսակ, մայր, գարուն բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) պայուսակ, մայր, գարուն

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) պայուսակի, մոր, գարնան

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) մորը, պայուսակին, գարնանը։

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) մորից պայուսակից, գարունից։

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) մորով, գարունով, պայուսակով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) մոր մեջ, գարնան մեջ, պայուսակում։

2. Առանձնացրո՛ւ նախադասությունները, կետադրի՛ր։ Վերլուծի՛ր ստացված առակը։

Ձուկը գնաց տարբեր իմաստունների մոտ: Նրանցից մեծ մասն ասելիք չուներ, բայց նրանք ամեն տեսակ անհեթեթույթուններ էին ասում,  որպեսզի հիմարների աչքերում մեծ ուսուցիչներ երևային: Այդ ձկներից մեկն ասաց,  որ օվկիանոսին հասնելու համար պետք է աշխատել անթերի լողացող ձկների ութնապատիկ ճանապարհի առաջին աստիճանին դիրք զբաղեցնել: Մյուս գուրու ձուկը սովորեցրեց,  որ օվկիանոս տանող ճանապարհը պայծառատես ձկների աշխարհների ուսումնասիրություններում կգտնի: Երրորդն ավելացրեց.

-Միակ միջոցը անընդհատ կրկնելն է՝   ռամ-ռամ-ռամ. Միայն այդ դեպքում կբացվի ճանապարհը:   

Հոգնելով տարբեր ուսմունքներից՝  ձուկը լողաց ջրիմուռներում հանգստանալու,    և այնտեղ նա հանդիպեց մի ծեր,  ոչ մի բանով աչքի չընկնող ձկան:  Նա ասաց ձուկ-պրպտողին.

-Հիմարի՛կ, օվկիանոսը,  որը դու փնտրում ես,  քո շուրջ է դու էլ ես օվկիանոսի մի մաս,  չնայած որ չես նկատում դա: Այն քո մեջ է,  քո շուրջ,  և դու   նրա սիրելի մասնիկն ես:

3. Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն:

Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անիվ, անսիրտ, անահ, անուշ, անմահ, անուն, դժողք, դժգոհ, դժբախտ, դժնի, դժկամ, ապագա, ապարդյուն, ապերախտ, ապուր, ապաշնորհ, ապուշ, ապտակ, տարի, տկար, տհաճ, տպել, տգեղ, տխուր, չամիչ,

4․Թարգմանի՛ր Օշոյի առակը։ Ներկայացրո՛ւ կարծիքդ առակի մեջ արտահայտված գաղափարի մասին:

ОБ УМЕНИИ БЫТЬ БЛАГОДАРНЫМ

На полке стоял маленький глиняный кувшинчик для воды. В углу комнаты на кровати лежал больной, томимый жаждой. «Пить! Пить!..» — поминутно просил он. Но он был совсем один, и некому было помочь ему. Мольба больного была так жалобна, что кувшинчик не выдержал. Сострадание переполняло его. Прилагая невероятные усилия, он подкатился к постели больного, остановившись возле самой его руки. Больной открыл глаза, и взгляд его упал на кувшинчик. Собрав все свои силы, человек взял кувшинчик и прижал его к горячим от жара губам. И только теперь он понял, что кувшин пуст! Собрав последние силы, больной швырнул кувшинчик об стену. Тот разлетелся на бесполезные куски глины.

Помните о благодарности — никогда не превращайте в куски глины тех, кто стремится вам помочь, даже если их попытки тщетны․

Դարակի վրա փոքրիկ կավե սափոր կար ջրի համար։ Սենյակի անկյունում, մահճակալի վրա, հիվանդ ու ծարավից տանջված մի մարդ էր պառկած։ «Ջու՛ր։ Ջու՛ր…»,- ամեն րոպե խնդրում էր նա։ Բայց նա բոլորովին մենակ էր, և նրան օգնող չկար։ Հիվանդի աղաչանքն այնքան ցավալի էր, որ սափորը չդիմացավ: Կարեկցանքը պատեց նրան։ Մեծ ջանքերով նա գլորվեց դեպի հիվանդի մահճակալը և կանգ առավ հենց նրա ձեռքի մոտ։ Հիվանդը բացեց աչքերը, և նրա հայացքն ընկավ սափորի վրա։ Իր ողջ ուժերը հավաքելով՝ մարդը վերցրեց սափորը և մոտեցրեց ջերմություննից վառվող շուրթերին։ Եվ միայն հիմա հասկացավ, որ սափորը դատարկ է։ Հավաքելով վերջին ուժը՝ հիվանդը սափորը նետեց պատին։ Այն փշրվեց՝ դառնալով անպետք կավի կտորներ։
Հիշեք երախտագիտության մասին, երբեք կավի կտորների չվերածեք նրանց, ովքեր ձգտում են օգնել ձեզ, նույնիսկ եթե նրանց փորձերը ապարդյուն են։

Երազանք

Մարդիկ,երեխաները և ծերերը .Ունեն երազանք, նրանց երազանքները շա՜տ տարբեր են ու հետաքրքիր:Եթե երեխա ես, երազիր ավելի ու ավելի շատ,բայց հանկարծ երազանքը չխառնես իրական կյանքի հետ…

Ժպիտը

ժամանակին ժպիտը երեխեքի դեմքին անվերջ էր,բայց մեծանալու հետ մենք ավելի ու ավելի տխուր բաներ ենք հասկանում :Օրինակ՝հասկանում ենք, որ մեզ հարազատ մարդկանց ենք կորցնում….Ժպտացեք քանի կարող եք…