Month: November 2022

1 <Բառքամոցի> հնարի կիրառությամբ փորձի՛ր <կրթահամալիր> և < սեբաստացի> բառերի հնչյուններից հնարավորինս շատ նոր բառեր կազմել։

2 Գտի՛ր թաքնված աշնանային մրգերի ևբանջարեղենների անվանումները։ Դասավորի՛ր դրանք այբբենական կարգով։ 

Լյունվոլյունինիկեն, դադամենինիկեն, խեայբղատվողատ, դաեչղատձա, կենայբղատայբմենբեն

Պատասխան— Լոլիկ, դդմիկ, խողող, դեղձ, կաղամբ։

Դդմիկ, դեղձ, լոլիկ, խաղող, կաղամբ։

3 Կազմի՛ր նոր բառեր՝ բառամիջում ավելացնելով մեկ հնչյուն։

Խիճ, հասկ, հաց, հաճար, կանչ։

Պատասխան-խիղճ, հասակ, հարց, հանճար, կանաչ։

4 Ո՞ր բառի բացատրությունն է սխալ նշված։ Գտի՛ր բառը և բառարանից օգտվելով նշի՛ր այդ բառի բացատրությունը։

Հովար-գլխարկի առաջամասը

Մղոն-ճանապարհի երկարության չափման միավոր

Երդիկ-տանիքի կենտրոնում բացված անցք

Գգվել-սիրով և քնքշությամբ գրկել

Կարկամել-շատախոսել

Պատասխան —կարկամել-շփոթմունքից կամ հուզմունքից խոսելու ունակությունը կորցնել

5 Քեզ ծանոթ բանաստեղծության տողերը խառնվել են, փորձի՛ր առանձնացնել և գրել հեղինակի անունը։

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Մշուշների շղարշի տակ

Աշնան խաշամն է խշխշում,

Քամու ձեռքերն անհամարձակ

Ամպի փեշերն են քաշքշում:

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ամպը լեզուն կուլ է տվել,

Հնար չունի որոտալու:

Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել,

Չէ՛, երևի ձյուն է գալու:

6 Դարձվածքների բառարանից օգտվելով գտի՛ր տրված դարձվածքների բացատրությունը։ 

Գլուխ տալ-

Մատը մատին չտալ-

Գլուխը կորցնել-

Թիկունքին կանգնել-

Լեզու թափել-

Աչքը ջուր կտրել-

Պատասխան- անգործության մատնվել, ծուլանալ, ուրախությունից կամ անակնկալից շփոթության մեջ ընկնել, մոլորվել, շփոթվել, աջակից լինել, օգնել, հովանավորել,, խոսքերով համոզել, հորդորել, շատ երկար սպասել։

7 Գտի՛ր տրված արևմտահայերեն բառերի հոմանիշները։

Յարմար, համակ, ճարտար, հիանալի ձախաւեր

Պատասխան

Ձեռնտու-յարմար

Ամբողջ-համակ

Ճարպիկ-ճարտար

Հրաշալի-հիանալի

Անճարակ-ձախաւեր

8 Նշվածներից ո՞ր ածանցն է միանալով աշուն արմատին, նոր բառ կազմում։

Ային, ական, ություն, ավոր, եղեն, ավետ, անոց, ավոր։

Պատասխան-աշնանային

9 Եթե բառերը ճիշտ առանձնացնես և կետադրես, թաքնված առածները կկարդաս։

Ձմեռվափուշըամառվանուշնէ։ Արգելվածպտուղըմիշտքաղցրէլինում։ Հագուստինորնէլավընկերոջհինը։ Եսաղադուաղաբամերաղուննովաղա։

10 Մասնակցի՛ր -<Իմ նվերը կրթահամալիրին>ընտանեկան ֆլեշմոբին։ Առաջարկում ենք հանդես գալ ընտանեկան ընթերցումներով, տարբեր կատարումներով, տեխնոլոգիական կամ խոհանոցային գործունեությամբ կամ որևէ այլ ընտանեկան նախաձեռնությամբ։

Աշուն է, անձրև… Ստվերներն անձև
Դողում են դանդաղ… Պաղ, միապաղաղ
Անձրև՜ ու անձրև …
Սիրտըս տանջում Է ինչ-որ անուրախ
Անհանգստություն…
Սպասիր, լսիր, ես չեմ կամենում
Անցած լույսերից, անցած հույզերից
Տառապել կրկին.
Նայիր, ա՜խ, նայիր, ցավում է նորից
Իմ հիվանդ հոգին…
Անձրև է, աշուն… Ինչո՞ւ ես հիշում,
Հեռացած ընկեր, մոռացած ընկեր,
Ինչո՞ւ ես հիշում.
Դու այնտեղ էիր, այն աղմկահեր
Կյանքի մշուշում…
Դու կյա՛նքն ես տեսել, դու կյա՛նքն ես հիշում —
Ոսկե տեսիլնե՜ր, անուրջների լո՜ւյս…
Ես ցուրտ մշուշում.
Իմ հոգու համար չկա արշալույս —
Անձրև՜ է, աշո՜ւն…

1906

Անդաստան

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան

կայլակի-կհոսի

թող ըլլա-թող լինի

ցորյանի-ցորենի

աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ

1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․

Ակոս-Երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որ բացում է խոփը:,
կոչնակ-Եկեղեցի հրավիրող կոչնազանգ:
գյուղակ-Փոքրիկ գյուղ
բերրիություն-Բերրի լինելը
ցող-. Բարակ մանր անձրև:
արածանին-
օրհներգություն- Օրհներգը որպես գրականության և արվեստի ժանր
գերանդի-ծառ
ամբար- Մեծ պահարան՝ ցորեն, ալյուր ևն պահելու համար
բերկրություն-Բերկրանք
հորդել-վարարել

2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։

Քնարական հերոսը ուզում է, որ իր հայրենիքը լինի խաղաղ և բերրի, որտեղ ապրում են աշխատասեր մարդիկ, հերոսը ուզում է որ բերքը շատ լինի։

3․ .Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:
Նա կարևորում է խաղաղությունը ։

4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):
Ես սիրում եմ երբ բանաստեղծությունը մնում է անփոխ ,որովհետև

5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:
Առատություն թող ըլլա…
Իմ կարծիքով այս արտահայտությունը շատ համապատասխան է այս ն

6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

1. Ի՞նչ են նշանակում հետևյալ գրառումները։
   A (–7) — A կետի կոորդինատը -7-ն է
   B (+8) — B կետի կոորդինատը +8-ն է
   C (–4) — C կոտի կոորդինատը -4-ն է
   D (+21) — D կետի կոորդինատը +21-ն է
   E (–50) — E կետի կոորդինատը -50-ն է
   F (–100) — F կետի կոորդինատը -100-ն է
2. Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝
   ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ
   +3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական ուղղությամբ
-5

3. Կոորդինատային ուղղի վրա ընտրիր միավոր հատված, նշիր՝
   A (9), B (-4), C (-1), D (12)
4. A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս կոորդինատն է՝
   ա) –9
   B կետը A կետից ձախ է գտնվում, և հեռու է A կետից 5 միավոր հեռավորություն։
   բ) –1
   B կետը A կետից աջ է գտնվում, և հեռու է A կետից 3 միավոր հեռավորություն։
   գ) +3
   B կետը A կետից աջ է գտնվում, և հեռու է A կետից 7 միավոր հեռավորություն։
   դ) +10
   B կետը A կետից աջ է գտնվում, և հեռու է A կետից 14 միավոր հեռավորություն։
5. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4)։
6. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։
7. Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ և ո՞րը՝ ամենից աջ։
   Ամենից աջ գտնվում է A կետը, իսկ ամենից ձախ՝ E կետը։
8. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝
   ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ
   բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ ԱՌԱՋԱՐԴՐԱՆՔՆԵՐ

9. Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում հետևյալ թվերի միջև.
   ա) –5 և 3
   3
   բ) 0 և 4
   4
   գ) 7 և 15
   13