Month: April 2023

1․ Տրդատ 3-րդի գահակալությունը։

2․ Պետական կառավարման համակարգը։

Կատարե՛լ առաջադրանքները՝

1․ Տրդատ 3-րդը ե՞րբ դարձավ Հայոց թագավոր, և ինչո՞ւ բանտարկեց Գրիգոր Պարթևին։

Տրդատ 3-րդը թագադրվում է Հռոմում 276թ.Տրդատը վերադառնում է և միաժամանակ թագավորում է Հայաստանի արևմտյան հատվածում :Երբ Տրդատը դեռևս Բարձր Հայքում էր ,նրա մոտ ծառայության էր եկել Գրիգոր Պարթևը:Տրդատ թագավորը Եկեղեցյան գավառում ՝Անահիտ աստվածուհուն նվիրված,զոհաբերության ժամանակ նկատում է,որ Գրիգոր Պարթևը չի մասնկացում , և, երբ իմանում է,որ Գրիգորը քրիստոնյա է ու Անակի որդին է,հրամայում է նրան փակել խոր վիրապում :

2․ Ներկայացրե՛ք Մծբինի խաղաղության պայմանագիրը։

3․ Հայկական արքունիքը ի՞նչ գործակալություններից էր կազմված։

Հայկական արքունիքը կազմված է հետևյալ գործակալություններից՝Սուրհանդակապետ,Արքունքի թիկնապահություն,Քաղաքների կառավարիչ,Թագդիր ասպետություն ,Սպարապետություն ,Հազարապետություն

4․ Ի՞նչ գործառույթներ ունեին այդ գործակալությունները։

Բարև…այստեղ կպատմեմ իմ ուսումնառության 6 տարիների ընթացքը:
Երբ մենք նոր 1-ին դասարան էինք՝ բոլորս ամաջում էինք իրարից, բայց մեկ ամիս հետո բոլորս ընկերացանք:Մեր դասարանը համարյա 6 տարի նույն է:Բայց մեր դասարանում շաա՜տ մարդիկ կան, ովքեր չմնացին մինչև 6-րդ դասարան, օրինակ՝Հենրկը , Արամը և այլն շատ են….Ես առաջին դասարունում մի այլ ձև ամաջկոտ էի ու լուռ. բայց շատ լավ սովորող իմ համար առաջին տարին շատ դուր եկավ:

2-րդ Դասարանում ավելի շատ էինք խոսում, իրար հետ, բայց արդեն ուրիշ երեխեք էլ էին ընդունվել ու հայտնվել հենց մեր դասարանում….. իմ ամենա առաջին ըները եղել ա Ժասմինը, ում հետ ծանոթացել էին շատ պատահական… հիմա պատմեմ թե ոնց եղավ ՝ դասամիջոցեր ամբողջ դասարանը գացել էր լվացվելու և հանկարծ ես ուզեցի ընկերանալ ինչ- որ մեկի հետ…և այդպես մենք լվացվելու ժամանակ ծանոթացանք և մինչ օրս մեր ընկերությունը շատ պինդ է:2-րդ դասարանը և 2-րդ տարին շատ հավես և արկածներով անցավ….:

3-րդ դասարանում արդեն ամբողջ դասարանը շատ լավ ընկերություն էր անում, շատ ընկերներ ունեցա ու արդեն սկսեցի լուսանկարել և մինչև հիմա սիրում եմ լուսանկարել, նաև մեր առաջին ճամփորդությունը եղավ որում բոլորը չէին եկել…բայց նույնպես շատ հետարքրիրք էր ընկերներիս հետ շատ…Այս տարի ամենակարևորն էր, որովհետև մեր դասարանը դարձավ ավելի ընկերական:

4-րդ դասարանում արդեն իրար հետ մի քիչ կռվում էինք իրա հրում, խփում, բայց… մեկ ա հաշտվում էինք… շատ լավ պատմություն ա չէ՞:Նաև սկսեցի մի քիչ վատ սովորել ու չարութույններ անել. դե բոլորս էլ այդպիսին էինք եղել….Ես ունեցա իմ առաջին «smart clock»-ը բոլորս ունեինք, այս տարում կարելի էր արդեն «ընտրությամբ գործունեություն» ընտրել և ես ընտրեցի «Կինո-Ֆոտո» ակումբը, մինչև օրս այնտեղ եմ….:Հա՜, մոռացա ասեմ, մենք արդեն եռօրյա ճամփորդություններ էինք գնում Արատես, որտեղ ես դարձել եմ Արևմտյան դպրոցի ռեկորդակիրը որպես «Արատեսցի» 4-րդ դասարանում դեռ 9-հատ էի գնացել բայց ժամանակին ավելացան այցելքները, Նաև իմ առաջին լավ լուսանկարները արել եմ՝Գառնիում:Մեր դասարան նորից լավ ընկերներ ավելացան ում հետ ես ընկերություն սկսեցի անել հենց իրենց գալուց հետո:Իմ համար այս տարի հիանալի էր:

5-րդ դասարանում ավելի շատ մարդիկ ավելացա, ովքեր մինչև հիմա Սեբաստացիում էն:Քանի, որ իմ մոտ արդեն լավ լուսանկարներ կային ես բացեցի իմ անհատական ցուցահանդեսը ՆԱՄ- ում ,այնտեղ նաև Տիար Բլեանն եկավ և մի քանի խոսք ասաց և նայելով իմ նկարները՝ շրջում էր :Շատ անծանոթ և ծանոթ մարդիկ կային ,բայց ես շատ ուրախացա, որ հենց Տիարը եկել էր և իմ ուսուցչուհիները:Իմ ընկերներն էլ եկան և նրանց դուր եկավ:Այս տարին շա՜տ երկար պատմություն ունի և ես չեմ կարող բոլոր արկածները պատմեմ դրա պատճառով ես կասեմ այս տարին ամենահետաքրքիրը, որոհետև ամբողջ դասարանը արդեն գնում էր Արատես…ու նաև կայացավ իմ ցուցահանդեսը:

6-րդ դասարանը ամենավատն է չնայած դեռ տարվա կեսը չկա…Մենք կռվեցինք ընկերներիս հետ…Նաև մեր ընկերությունը պչացավ մի հոգու պատճառով:Դեռ կլսեք այս տարվա մասին, իսկ տարվա կեսը արդեն անհաջողակ էր….. Սպասենք……

Չորեքշաբթի ( 26.04.2023թ.)

Ստեղծագործական պատում: Դպրոցական վեց տարիներս

Գրել պատում ուսումնառության քո 6 տարիների մասին: Նկարագրել և բնութագրել դրանք: Պատմել տարեցտարի քո աճի, ձեռքբերումների, թերացումների մասին: Ո՞ր տարին ես համարում ամենաարդյունավետը, ամենահետաքրքիրը, ամենակարևորը, ամենաչստացվածը

1. Տրված բառերում ընդգծել ածականակերտ նախածանցներն ու վերջածանցները:
   Ահեղ, տենչալի, թունավոր, ահռելի, երևանյան, գունեղ, տձև, անժխտելի, ձմեռային, մթին, ծիծաղկոտ, հողե, խորին, հեռավոր, ծաղկավետ, մսոտ, դեղնավուն, հնարովի, զգայուն, տասնամյա, խոհուն, գեղանի, նկարչական, ապաշնորհ, չտես, մեղմիկ, դժգոհ, մայրենի, կատաղի, ցավոտ, անկենդան, ողբալի, վստահելի, շահավետ, հրեղեն, ապարդյուն, անտուն:
2. Ընդգծված ածականի փոխարեն գրիր հոմանիշ ածականը:
   Աղթամար կղզին, որը հայտնի է հին (հնագույն) հիշատակարաններով, տարածվում է Վանա լճի հարավարևելյան մասում: Կանաչ (անտառապատ) կղզին, խոշոր (հսկա) կետ ձկան տեսքով երկարում է հարավից հյուսիս` պոչն ու մեծ (ահռելի) գլուխը դեպի վեր երկարած:
   Հայաստան աշխարհը հայտնի է իր հին (հնագույն) ու զարմանահրաշ (տեսարժան) վայրերով:
   Պատանին թախծալի (տխուր) հայացքը լեռնային գետակի զուլալ (մաքուր) ջրերին ուղղեց:
   Այգաբացին լսվում էր թռչունների անուշ (քաղցր) դայլայլը:
   Գիշերն իր մութ (խավար) թևերն է փռել:
   Կայտառ (ժիր) մի աղջիկ է ընկերուհիս:

Ի՞նչ է բջիջը։

Բջիջը բուսական և կենդանական օրգանիզմների կառուցվածաքային և ֆունկցիոնալ միավոր է, որն ընդունակ է ինքնուրույն գոյություն ունենալ, ինքնավերարտադրվել և զարգանալ
Որո՞նք են բջջի բաղադրության հիմնական քիմիական տարրերը։

Օրգանական նյութերից օրգանիզմում կարևոր դեր ունեն ածխաջրերը:Կարևոր ածխաջրերն են գլյուկոզը,սախարոզը,ցելյուլոզը:Ածխաջրերը օրգանիզմին ապահովում են էներգիայով:
Որո՞նք են բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերը։

Բոլոր կենդանի օրգանիզմների հիմնական մասը կազմում է քիմականը տարրերը:Դրանք են ազոտը (N),ջրածինը (H2)ածղածինը (c),թթվածինը(O2):
Ի՞նչ նշանակություն ունի բջջաթաղանթը։

Բջջաթաղանթի միջով բջիջ են ներթափանցում ջրում շուծված որոշակի նյութեր և հեռացնում են բջիջի համար ոչ պիտանի նյութերը:

Ի՞նչ է հյուսվածքը։

Հյուսվածքը միանման բջիջներից կազմված խումբ է:
Ի՞նչ հյուսվածքներ ունեն բսւյսերը։

Բույսերը ունեն հինգ տեսակի հյուսվածք՝ գոյացնող, հիմնական, ծածկող, մեխանիկական և փոխադրող:
Կենդանական ի՞նչ հյուսվածքներ գիտեք։

Կան կենդանական չորսը տեսակի հյուսվածք՝ էպիթելային, շարակցական, նյարդային և մկանային:
Ե՞րբ է լույսը բեկվում:

Եթե լույսն ընկնում է երկու թափանցիկ միջավայրերը բաժանող սահմանին, ապա լույսի մի մասն անդրադառնում է այդ սահմանից, իսկ մյուս մասն անցնում է երկրորդ միջավայր:

Փորձը ցույց է տալիս, որ մի միջավայրից մյուսն անցնելիս լույսը փոխում է իր տարածման ուղղությունը:
Ի՞նչ է ոսպնյակը:

Լույսի անդրադարձման և բեկման երևույթները օգտագործվում են լուսային ճառագայթների տարածման ուղղությունը փոխելու նպատակով՝ տարբեր օպտիկական սարքերում, ինչպիսիք են մանրադիտակը, աստղադիտակը, խոշորացույցը, լուսանկարչական ապարատը և այլն:
Ո՞ր կետն է կոչվում ոսպնյակի կիզակետ:

Երբ լույսի զուգահեռ ճառագայթներն ընկնում են հավաքող ոսպնյակի վրա, դրանից անցնելուց հետո հավաքվում են մի կետում։ Այդ կետի անունը կիզակետ է 

Նշի՛ր հայելիների տեսակները
Որո՞նք են վեգետատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթներ են կատարում:

Ուռուցիկ, գունավոր, հարթ ։

Որո՞նք են գեներատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթներ են կատարում:

Գեներատիվ օրգանները ապահովում են բույսի սեռական բազմացումը։
Որո՞նք են արմատի գործառույթները:Սննդառությունը, սնջառություննը, աճն ու զարգացումը, ինջպես նաև անհրաժեշտ նյութերի տեղափոխությունը։
Արմատի ի՞նչ ձևափոխություններ գիտեք:

Այն կազմված է գլխավոր, հավելյալ և կողքային արմատներից։
Ի՞նչ է ընձյուը:Ո՞րն է ընձյուղի գլխավոր գործառույթը:

Ցողունը իր տերևներով և բողբեջներով կոչվում է ընձյուղ

Ընձյուղի գլխավոր գործառույթն նրանում է որ, այն ապահովում է բույսը օդային սնուցումը:

Ի՞նչ գործառույթներ է կատարում ցողունը:

Ցողունը հանքային աղերը ջրի մեջ ներծծված տեղափոխում է դեպի տերևները դա կոչվում է փոխադրական ֆունկցիա:
Ի՞նչ նշանակությւն ունեն տերևները:

Տերևների մեջ սինթեզվում են նյութերը և մանր խողովակների միջոցով դեպի ծաղիկը, պտուղը և սերմը, Տերևի հիմնական ֆունկցիաներն են օրգանական
նյութերի սինթեզը, ջրիգոլորշացումը:

Задания для выполнения:

стр.63 , упр. 3,4,5,6,7; 

3. Прочитайте текст в лицах.

4. Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.

1. У кого гостили мальчики в Москве?
Мальчики были гости у тёти Оли.

2. Что делали мальчики дома, когда мама с тётей пошли в магазин?
Они рассматривали фотографии. 

3. Почему мальчики решили пойти в метро?
Потому что им было скучно.

4. Что мальчики делали в метро?
Они ездили в метро в какую — то станцию в другую.

5. Как они потерялись?
Они не знали в какую станцию они были.

5. Выпишите из текста синонимы данных слов и словосочетаний.

—————————

Гостили — в гостях

Найдём — отыщем

Весь (день) — целый день

Нам стало страшно — испугались

Плакать — реветь

6. Составьте и запишите предложения из данных слов.

1. в, день, мама, ушли, тётя, первый, и, магазин, в.

В первый день мама и тётя ушли в магазин.

2. пришли, на, станцию, мы, по, спустились, лестнице, и, под, землёй, поехали.

Мы пришли на станцию, спустились по лестнице и поехали под землёй.

3. стали, ездить, мы, станциям, по.

Мы стали ездить по станциям.

7. Прочитайте предложения. Выпишите выделенные слова. Определите вид глаголов, обратите внимание на форму глаголов в будущем времени.

Так мы и Москву не увидим, если будем сидеть дома.
Вечером я быстро сделаю уроки и буду читать книгу.

стр. 64 ,упр .9

9. Замените слово „вчера” словом „завтра”, соответственно измените форму глаголов.

1. Вчера мы играли в шахматы.

Завтра мы будем играть в шахматы.

2. Вчера ты отвечал урок.

Завтра ты будешь отвечать урок.
3. Вчера мы убрали наш класс.

Завтра мы будем убирать наш класс.
4. Вчера мама сварила обед.

Завтра моя мама будет варить обед.

5. Вчера Ашот дежурил. 

Завтра Ашот будет дежурить.

6.Вчера бабушка рассказала внуку сказку.

Завтра бабушка будет рассказать внуку сказку.

7. Вчера мальчики катались на велосипеде.

Завтра мальчики будут катятся на велосипеде.

——————————

1.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ- հրաշ-ա-մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:
ա) Սահմանադիր—սահման-ա-դիր
զմրուխտափայլ—զմրուխտ-ա-փայլ
կանխավճար—կանխ-ա-վճար
սնափառ—սն-ա-փառ
բաղաձայն—բաղ-ա-ձայն
պարտատեր—պարտ-ա-տեր
կենսախինդ—կենս-ա-խինդ
ջրամուկ—ջր-ա-մուկ
արևամանուկ—արև-ա-մուտ
ձեռագործ—ձեռ-ա-գործ
նորամուտ—նոր-ա-մուտ
Բ խմբի
բ) Կենարար—կեն-արար
կենսուրախ—կենս-ուրախ
զուգընթաց—զուգ-ընթաց
ջրկիր—ջր-կիր
ջրհեղեղ—ջր-հեղեղ
բանբեր—բան-բեր
քարտաշ—քար-տաշ
տնպահ—տն-պահ
լուսնկա—լուս-ընկա
մթնկա—մթ-ընկա
ձնծաղիկ—ձն-ծաղիկ
ռնգեղջյուր—ռնգ-եղջյուր
քարափ—քար-ափ
մոլեռանդ—մոլ-եռանդ
հրձիգ—հր-ձիգ
ակնհայտ—ակն-հայտ

2.Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր շարքում օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Արևմուտք, նեղսիրտ, գունաթափ, ձկնկիթ, ձեռնպահ:
բ) Ծալապակաս, չարագործ, գործակից, ջրաման, գետաբերան:

3. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:

Անգույն-դժգույն, անբախտ-դժբախտ, անգետ-տգետ, անշնորք-ապաշնոր, անարդյունք-ապարդյուն, անօրեն-ապօրինի, անձև-տձև:

1. Որոնք են բույսի վեգեգատիվ օրգանները և ինչ գործառույթ են կատարարում:

Արմատը և ընձյուղը բույսի վեգետատիվ օրգաններն են: Դրանք ապահովում են բույսի սննդառությունը, շնչառությունը, աճն ու զարգացումը, ինչպես նաև վեգետատիվ բազմացումը:

2. Որոնք են բույսի գեներատիվ օրգանները և ինչ գործառույթ են կատարարում:

Ծաղիկը, պտուղը և սերմը բույսի գեներատիվ բազմացման օրգաններն են:

3. Որոնք են արմատի գործառույթները:

Արմատ: Արմատներով բույսն ամրանում է հողին: Արմատի բազմաթիվ ճյուղավորումները ձևավորում են արմատային համակարգը: Այն կազված է գլխավոր, հավելյալ և կողքային արմատներից:

4. Ինչով է առանցքային արմատային համակարգը տարբերվում փնջաձև արմատային համակարգից:

4.Արմատի ինչ ձևափոխություններ գիտեք:

Թթվածնով աղքատ հողերում աճող բույսերի կողային արմատներից առաջացնում են շնչող արմատներ: Կան նաև հենարանային, օդային և այլ տիպի արմատներ:

1. Ի՞նչ է ընձյուղը: Ո՞րն է ընձյուղի գլխավոր գործառույթը:

Մեկ վեգետատիվ շրջանում զարգացող ցողունն իր տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ: Ընձյուղն ապահովում է բույսի օդային սնուցումը։

2. Ի՞նչ նշանակություն ունեն տերևները և ի՞նչ տիպի են լինում:

Տերևի հիմնական գործառույթներն են օրգանական նյութերի սինթեզը, ջրի գոլորշացումը:
Տերևները լինում են պարզ և բարդ։
Պարզ տերևները տերևակոթին միացած ունեն միայն մեկ տերևաթիթեղ։
Բարդ տերևները տերևակոթին միացած ունեն մի քանի տերևաթիթեղներ։

3. Ի՞նչ գործառույթներ է կատարում ցողունը:

Ցողունն կատարում է փոխադրող գործառույթ՝ ջուրը և իրա հետ լուծված հանքային աղերը տալիս է տերևներին, և տերևներից վերցնում է սինթեզված նյութեր։

Ալեքսանդր Շիրվանզադե

Ի՞ նչ գիտենք Շիրվանզադեի մասին։ Ի՞ նչ թեմաներով է ստեղծագործել։ ( Նշե՛ լ նրա հայտնի ստեղծագործություններից) ։

Կետադրի՛ր հետևյալ հատվածը.

Օրանջիայի ձորակում ամեն գարնան մասրենիներն են ծաղկում, բացվում են վայրի վարդերը՝ դեղին, սպիտակ։ Երբ գարուն է լինում, տաքանում են Օրանջիայի քարերը և խլեզները, փորի մաշկը դեղին, պառկում են տաք քարերի վրա, լեզուները հանում։

Այն ժամանակ, երբ շեն էր Մանասի խրճիթը, Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային, տան պատերի վրայով երկչոտ խլեզներ չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանամ վարունգն էր ծաղկում։

Մի բարակ արահետ Օրանջիայի ձորակը միացնում էր գյուղի հետ։ Այժմ այդ արահետն էլ չկա։

– Մանաս, ինչու՞ տունդ Օրանջիայում շինեցիր, չգիտեի՞ր, որ Դավոյենց Առաքելն էլ աչք ուներ դրած ձորակին, ուր ձյունն ավելի շատ է հալվում, և ձյունի տակից կանաչը ծլում։

Դավոյենց Առաքելը, եզան կաշվից տրեխները հագին, մի առավոտ աչքի տակով նայեց Օրանջիայի ձորակին, ուր նախրից ետ մնացած երկու հորթ էին արածում, և մտքում դրեց ձորակում ամարաթ^[1] կառուցել։

Իսկ երկու շաբաթ անց Օրանջիայում Մանասն էր քարն ու կիր թափել, ոտքերը մինչև ծնկները վեր քաշած ցեխ էր շինում, ուստան էլ տաշած քարերն էր շարում։

Առաքելը գյուղում չէր։ Վերադարձին աչքի տակով նայեց շարած պատին, հերսոտեց և սրտում զայրույթը պահեց, որ առավոտյան Մանասի երեսով տա, կռիվ անի Օրանջիայի համար։

– Հենց գիտես, թե դատ ու դատաստան չկա, էլի՞, որ զոռ ես անում,– ասաց Մանասը,– Օրանջիայում ես պիտի տուն շինեմ, Առաքել…

– Մանաս, իմացիր առաջդ ով ա կանգնած։ Ես Դավոյենց Առաքելն եմ, բա դու ու՞մ լակոտն ես։

Եվ ա՛ռ հա մի հատ Մանասի գլխին, ձեռքի դագանակով։ Իրար անցան, աղմուկ, աղաղակ եղավ։ Մանասին արնաթաթախ տուն տարան։

Առաքելն էլ նայեց հեռացողներին, պատի տակ գերանի վրա նստոտած մարդկանց, էլի սպառնաց և գնաց տուն։